nieuwsbrief
menu Asset 14

De zorg is geen afwasborstel

De zorg is geen afwasborstel
Actueel Jens Bezemer
Beeld Wouter Andeweg
Mail

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Faillissement binnen de zorg is wel even wat anders dan het zoveelste winkelconcern waar het doek voor valt. Een midden tussen marktwerking en een overheidsmonopolie kan voorkomen dat meer patiënten in de toekomst halsoverkop moeten worden overgeplaatst, aldus Jens Bezemer

Wanneer een winkelketen failliet gaat verschijnen er vluchtig gemaakte posters op de etalageramen met daarop het woord ‘opheffingsuitverkoop’. Wanneer een ziekenhuis failliet gaat, worden 9000 patiënten aan hun lot overgelaten. Voor het MC Slotervaart viel vorige maand definitief het doek en het noodlijdende Blokker zet zichzelf te koop. Honderden mensen protesteerden tegen de ‘puinhoop’ bij het ziekenhuis. Slotervaart aanwijzen als zondebok is echter misleidend. De vraag is: met welke waarden kijken we naar de zorg?

Neem een afwasborstel en een MRI-scan. De staat van onze samenleving is niet afhankelijk van een optimale voorziening in afwasborstels. Wanneer een verkoper van afwasborstels kopje onder gaat, accepteren de betrokkenen de wetten van de markt. Wij, de consumenten en vraagdrijvers, bepalen of we bij iemand anders een afwasborstel kopen of onze macaronischotel met iets anders schoonmaken. Een MRI-scan, en de zorg die eruit voortvloeit, is echter een publiek goed. Net zoals het onderwijs of veiligheid is het belang ervan gedeeld en ontstijgt het individuele voorkeuren of achtergronden.

Het cruciale verschil is dat we collectief waarde toekennen aan een publiek goed. Marktdenken kan die waarde corrumperen. Zoals politiek filosoof Michael Sandel laat zien in zijn boek What Money Can’t Buy kenmerken markten zich namelijk door een neutrale opvatting. In de markt is er geen goed of slecht. Alleen vraag en aanbod. Dat werkt voor een afwasborstel, maar in de zorg gaat dat schuren.

Een reconstructie in Het Parool laat zien dat marktdenken een van de hoofdingrediënten is in het ondergangsrecept van het MC Slotervaart. Eigenaren die het ziekenhuis proberen te runnen ‘als een prijsvechter’, specialisten die uit kostenoverwegingen duurdere ingrepen niet meer uitvoeren, bestuurders die tegelijkertijd grof betaalde aandeelhouders zijn en slecht onderhouden gebouwen en faciliteiten vanwege een gebrek aan geld.

Wanneer de zorg in zulke mate geëconomiseerd wordt, en de macht van zorgverzekeraars groot blijft, zijn het de grenzen van de markt die bevraagd moeten worden.

Protesteren tegen het mismanagement van één enkel ziekenhuis heeft weinig zin. Wanneer de zorg in zulke mate geëconomiseerd wordt, en de macht van zorgverzekeraars groot blijft, zijn het de grenzen van de markt die bevraagd moeten worden. Zo’n debat zou eerst een behoorlijk aantal, door een rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ontkrachte, mythes de wereld uit moeten helpen. Marktwerking zorgt bijvoorbeeld niet voor minder maar meer bureaucratie, doordat uitwassen tegengegaan moeten worden en de markt gecontroleerd moet worden door ontelbaar veel instanties. Daarnaast brengt marktwerking niet lagere maar hogere kosten met zich mee, door de noodzaak voor hogere financiële buffers en reclame.

Zo’n debat moet allerminst een oproep zijn om de zorg weer volledig onder staatscontrole te brengen of het ziekenfonds weer terug te brengen. Het punt is dat hier een midden gevonden moet worden en dat de politiek daar wel degelijk een rol in heeft. De zorg is geen afwasborstel en er moet bijgestuurd worden om de kwaliteit te bewaken. Voor oud-bestuursvoorzitter van het AMC Marcel Levi is het duidelijk hoe dat kan: samenwerken in plaats van concurreren. Problemen zoals opstapeling kunnen alleen maar verholpen worden door netwerken van op elkaar afgestemde regionale zorgaanbieders.

Wat er gebeurt als we dit niet voor elkaar boksen? Daar zagen we deze week een voorbode van: door een gebrek aan ziekenhuispersoneel blijkt een plek vinden om te bevallen een steeds grotere uitdaging. U wilt een kind ter wereld brengen? Even geduld alstublieft. Er zijn nog zes wachtenden voor u.

Lees verder Lees verder Lees verder

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com
Wouter Andeweg is fotograaf en onderzoekt hoe wij in onze zelfgemaakte wereld opzoek zijn naar organische vormen, onnatuurlijke materialen en de invloed van natuurlijk licht.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons