nieuwsbrief
menu Asset 14

Baanbrekend ontbijt

Column: Baanbrekend ontbijt
Literair Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Mail

‘Volgens de wetten van de natuurkunde is het nog mogelijk om een klimaatcatastrofe te voorkomen…’, lees ik in De Groene Amsterdammer. Jippie. De wereld is mooi en de wereld blijft mooi, denk ik. Zie je nou wel, I love de wetten van de natuurkunde! Dan lees ik verder: ‘…al stemt de politieke realiteit een stuk somberder.’ Ja, oké. Soms is de lijn tussen mijn optimisme en mijn naïviteit zo dun dat ik me ervoor schaam.

Doodmoe zit ik aan het ontbijt; ik ben uit mijn bed gebeld, want op dit moment is mijn neefje geboren aan het worden. Ik lees over het voorkomen van klimaatcatastrofes, mijn schoonzus perst een nieuw leven uit haar buik. Mijn andere neefje wordt grote broer, ik pas op hem, hij kneedt een balletje van zijn boterham met pindakaas.

‘Ze beweren dat dit een doorbraak is,’ zeg ik. Hij kijkt niet op. ‘De komende jaren worden waarschijnlijk de belangrijkste in onze geschiedenis. Het hoger beroep van de klimaatzaak van stichting Urgenda heeft geoordeeld dat in 2020 de CO2-uitstoot van Nederland 25 procent lager moet liggen dan in 1990. Dat is fantastisch nieuws.’
‘Broetj,’ zegt mij neefje.
‘Ja, zeg ik. Jouw broertje wordt geboren. Ook dat is fantastisch nieuws.’
‘Fantasch nies!!’ zegt mijn neefje. De broodbal vliegt door de lucht.

Ik denk aan het woord ‘baanbrekend’. Dat staat in het stuk, dat het vonnis baanbrekend is. ‘Baanbrekend’ werd vroeger als germanisme gezien: eine Bahn brechen durch Felder und Wälder betekent: door velden en bossen een weg vrijmaken, een weg banen. In het Nederlands kan een baan taalkundig eigenlijk niet worden gebroken, en betekent een baan, zoals het Duitse Bahn oorspronkelijk, niet een natuurlijk pad, maar eerder een kunstmatig aangelegde, vlakke weg. Zo voelt het woord ‘baanbrekend’ in dit vonnis ook: kunstmatig, onaf. Er is nog geen vrijgemaakte baan, de overheid heeft eromheen gedraaid. Het gaat vooral om deadlines, veel minder om hoe die deadlines gehaald moeten worden. Gelukkig is er nu wel een afspraak: binnenkort moet er over een vrije baan gewandeld kunnen worden. De drogredenen van Staat en bedrijven om het nog uit te stellen staan klemgezet aan de kant. De baan is nog niet gebróken, maar al wel, laten we zeggen, een stukje gescheurd.

‘Hee lievie,’ zeg ik. ‘Brood hoort niet op de grond.’
‘Nee,’ zegt mijn neefje.
‘Alle excuses om te treuzelen zijn op geraakt,’ zeg ik. ‘Dat snapt de politiek natuurlijk ook. En 2020 is al heel erg snel.’
‘Ja,’ zegt mij neefje.
‘Ik ben zo benieuwd, of dit de échte doorbraak wordt.’
‘Niewd!!’

'Als jíj kinderen krijgt is blauw geen jongenskleur meer. Je gaat gemiddeld honderd jaar worden, en een klimaatcatastrofe zal zijn afgewend.'

‘s Middags zit ik aan het kraambed van mijn schoonzus. Haar zoontje ligt te slapen aan haar borst en kreunt wat. ‘Je bent geboren in de belangrijkste jaren van onze geschiedenis,’ mompel ik.
‘Wat?’ zegt mijn schoonzus. Mijn broer smeert beschuit met muisjes.
‘Als jíj kinderen krijgt is blauw geen jongenskleur meer,’ mompel ik verder naar het baby’tje. ‘Je gaat gemiddeld honderd jaar worden, je zult niet overlijden aan kanker, de treinen zullen met vijfhonderd kilometer per uur rijden. En het grootste feest: een klimaatcatastrofe zal zijn afgewend.’

Even is het helemaal stil in de kraamsuite van het ziekenhuis. Buiten gaat de zon prachtig onder; het is vandaag weer heel zomers geweest. Mijn broer en zijn vriendin staren naar hun nieuwe kindje. ‘Hij heeft er niet om gevraagd, maar hij gaat een fantastisch leven hebben,’ zeg ik. En daar moet ik terstond om huilen.

Lees verder Lees verder Lees verder

Iduna Paalman (1991) is Hard//hoofdcolumnist. Haar poëzie en korte verhalen verschenen o.a. in De Gids, Het Liegend Konijn en NRC Handelsblad. Ook schrijft ze voor het toneel en werkt ze als docent. // iduna@hardhoofd.com
Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons