nieuwsbrief
menu Asset 14

Hedendaagse kunst schiet haar doel voorbij

Hard//talk: Hedendaagse kunst schiet haar doel voorbij

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Als een kunstwerk rommelig oogt en niet uitnodigt tot verder kijken, lopen we er zo aan voorbij. Daarmee verliest hedendaagse kunst haar aantrekkingskracht en dat is zonde, stelt Ella Kuijpers.

Mail

Steeds vaker tref je rommelkunst. Daarmee bedoel ik kunst waarbij de vorm zo willekeurig lijkt te zijn dat het niets met kunst te maken lijkt te hebben. Door het verkiezen van inhoud boven vorm verliest hedendaagse kunst vaak haar primaire aantrekkingskracht en schiet daarmee haar doel voorbij. De inhoud komt dan niet meer aan bod.

Zo exposeerde showroom MAMA in Rotterdam laatst Summer Swap, een serie met aan elkaar gespijkerde stukken hout en een geschilderde oude boot gemaakt van ‘gedoneerd materiaal’ en ‘restmateriaal’. Uit de kunstzinnige types voor de deur en de naam van de expositieruimte valt af te leiden dat wat binnen te zien is, ‘kunst’ is.

De tijd waarin ironie de boventoon voerde en Jeff Koons en Damien Hirst hun gloriedagen beleefden, is voorbij.

In de kunstgeschiedenis zijn we op een moment aanbeland waar het postmodernisme wordt opgevolgd door een nieuwe stroming. De tijd waarin ironie de boventoon voerde en Jeff Koons en Damien Hirst hun gloriedagen beleefden, is voorbij. Kunstenaars lijken op zoek te zijn naar meer inhoud. Musea proberen met hun programmering in te spelen op sociaal-politieke discussies, waardoor onderwerpen als de klimaatcrisis, vluchtelingencrisis en genderthema’s vaak in tentoonstellingen zijn terug te vinden.

Het streven om met kunst iets bij te dragen aan de wereld is een mooi doel. Het lijkt echter steeds vaker alsof de urgentie om uiterlijk interessante kunst te maken is verdwenen, wat soms resulteert in rommelkunst. De inhoud is tegenwoordig immers waar het om draait.

Een docent van mij introduceerde jaren geleden het zogenaamde ‘metamodernisme’, misschien wel dé opvolger van het postmodernisme. Het is een reactie op de ironie van het postmodernisme en de ontbrekende wil om iets bij te dragen aan een betere wereld. Het metamodernisme heeft een pretentieuzere aanpak. Het erkent zijn zwaktes, maar probeert op klein niveau betekenis te geven aan de wereld. Een nobel streven, al lijken sommige hedendaagse kunstenaars er niets van te begrijpen.

De inhoud mag sociaal, politiek en naar zijn, maar de vorm moet in ieder geval de aandacht trekken.

Opgestapelde bakstenen (Lerole: footnotes (The struggle of memory against forgetting) in Witte de With), een rommelige ruimte met glitterslierten en lachgaspatronen op de grond (Sensory Spaces 13 in Boijmans van Beuningen) en een tuin met een paar oude planten (Ring, Sing and Drink for Trespassing in Palais de Tokyo, Parijs) trokken bijvoorbeeld niet mijn aandacht. Omdat de vorm van de kunstwerken, het zichtbare, zo verwaarloosbaar was en voor het oog onaantrekkelijk. Echter, het kunstwerk an sich is wat de verbeelding moet prikkelen. Dat kan door middel van esthetisch vormgegeven kunst, maar dit hoeft niet. Zo lang er maar een weloverwogen keuze is gemaakt voor de vorm. De inhoud mag sociaal, politiek en naar zijn, maar de vorm moet in ieder geval de aandacht trekken. Anders lopen we aan de kunst voorbij en komen we ook niet bij de inhoud terecht.

Metamodernistische kunst heeft vaak haar uiterlijke aantrekkingskracht verloren. Kunst is een slecht omhulsel van een boodschap geworden, en dat omhulsel is nu juist waar kunst haar aandacht mee moet trekken. Een kunstwerk dat zo willekeurig en rommelig oogt, schiet zijn doel voorbij. Het moet de kijker uitnodigen om verder te kijken, anders is de kunst verloren.

Beeld: NoDoughCollective

Lees verder Lees verder Lees verder
Ella Kuijpers (1994) is Hard//hoofd-redactielid en studeert Cultural Economics and Entrepreneurship. Ze draait elke dag Michael Jackson. // ella@hardhoofd.com

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5