nieuwsbrief
menu Asset 14

Romana Vrede in Zomergasten

Het gesprek tussen Romana Vrede en Janine Abbring verliep wat stroef en veel onderwerpen bleven onbesproken. Maar het onbesprokene was nu juist onderwerp van gesprek, merkt Sarah van Binsbergen op. 

Mail

Zonder twijfel het krachtigste fragment dat Romana Vrede toonde in haar ideale televisieavond: de stilte die tiener en activist Emma González publiekelijk opeiste op het podium, tijdens een herdenking van de slachtoffers die om het leven kwamen bij de schietpartij op Stoneman Douglas High School in Parkland. Na hun namen te hebben genoemd staat ze daar, zwijgend op het podium, voor de ogen van duizenden mensen. Vol ingehouden woede en emotie, maar zonder woorden.

De volle ruimte opeisen met je stilte, die niets geeft, niets oplost, maar alleen maar is. Geen schreeuw of gebaar had meer kunnen losmaken dan dit. Het is niet moeilijk om te bedenken wat Vrede, die zichzelf eerder die avond heeft gekarakteriseerd als een actrice van het grote gebaar, in dit fragment aanspreekt: stilte als manier om je publiek te bespelen, de touwtjes in handen te nemen,  juist door niets te doen.

Vrede zit er niet om het de interviewer naar de zin te maken

Ook in het gesprek met Janine Abbring wordt die stilte ingezet als instrument. Regelmatig staart Vrede Abbring in stilte aan, niet per se afwachtend, maar vooral ook niet toeschietelijk. Ze neemt de tijd om antwoorden te vinden en is niet bang om daarmee gaten te laten vallen in het gesprek. Duidelijk is dat ze er niet is om het de interviewer naar de zin te maken en niet levert omdat er iets van haar verwacht wordt. Ze pakt de onderwerpen op waar zij zelf over wil praten – haar autistische zoon Charlie, het gezin waaruit ze komt (haar moeder krijgt de groetjes), het belang van maatschappelijke participatie – en laat andere zaken nadrukkelijk liggen.

Aan het woord is iemand die weet hoeveel ze van zichzelf wil geven, maar die ook iets terug verwacht. Die niet wil pleasen, niet tegen elke prijs ergens in wil passen, maar ook verwacht dat de wereld een stap in haar richting doet. Unapologetic, zoals ze zelf de houding beschrijft van de hoofdpersoon in het door haar gekozen fragment uit de film The Crying Game. In dat fragment zien we, in Vredes woorden, iemand die niet aan de verwachting voldoet, maar weigert zichzelf daarvoor te verontschuldigen. Het levert een kwetsbare bespiegeling op schaamte op, een van de helaas schaarse momenten waarin er even iets op het spel lijkt te staan.

“Ik wil niet die zielige autisme mum zijn.”

Het andere moment is wanneer ze praat over de keerzijden van haar leven met Charlie. Haar zoon Charlie, waar ze ieder onderwerp – tot vermoeiens toe – naar terug weet te brengen. Maar uiteindelijk levert dit dan ook een van de meest eerlijke momenten van de avond op. Dat het heftig is om door je kind in elkaar geslagen te worden, zegt ze, dat je dat toch mag zeggen, maar dat niemand het ooit doet. Heel even breekt er iets van de ‘ongecensureerde wanhoop’ waar ze zelf op het toneel graag naar kijkt, door. Daarna censureert ze zichzelf direct: ‘maar ik wil niet die zielige autisme mum zijn, ik ben niet een pity mum’.

Intrigerend om naar te kijken is het, de actrice die tegelijkertijd probeert de regisseur van de avond te zijn. Het is jammer dat het niet het ‘echte gesprek’ oplevert waar Vrede naar zegt te zoeken. Abbring meet zichzelf verschillende houdingen aan, van toegeeflijk tot strenger, maar weet het gesprek niet te redden. Veel dingen blijven liggen: ideeën over theater en het acteervak; Vredes gewijzigde houding ten opzichte van activisme en de Zwarte Pietendiscussie; het verhaal van haar moeder, de eerste zwarte tramconductrice in Nederland. Aan de fragmenten ligt het niet, die zijn raar, origineel en intrigerend (hoewel ik nog steeds niet helemaal snap wat er zo hilarisch is aan een vrouw die een ram voor haar kop krijgt). Maar Vredes ontoeschietelijkheid, die als levenshouding inspirerend kan zijn, werkt als inzet voor een gesprek een stuk minder.

Één thema steekt, als je je door de meta-brij heen kan werken, helder af: de  outsider, het afwijkende perspectief. De aflevering met Romana Vrede laat zich in die zin lezen als een pleidooi voor het naar je hand zetten van de werkelijkheid. Als je niet past in de norm die je wordt opgelegd, moet misschien niet alleen jij, maar vooral ook de norm veranderen. Jezelf niet in bochten wringen om in het plaatje te passen, maar proberen het plaatje te veranderen. Tegen de klippen op, soms. Als ze vertelt over het feit dat haar zoon niet kan praten, merkt ze op dat ze graag denkt dat dit komt omdat hij nog geen reden heeft gevonden om iets te willen zeggen, en dus de stilte verkiest. Projectie, natuurlijk, maar of dat erg is? ‘I’d rather be happy than right’, besluit Vrede.

Beeld: still uit Zomergasten

Lees verder Lees verder Lees verder Lees verder
Sarah van Binsbergen is Hard//hoofdredacteur, antropoloog, journalist. // sarah@hardhoofd.com

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5