nieuwsbrief
menu Asset 14

Moe van de witte doos

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Musea presenteren hun tentoonstellingen tegenwoordig te pas en te onpas in de zogeheten white cube. Dat is onorigineel en bovendien dodelijk saai, aldus Ella Kuijpers.

Mail

Veel tentoonstellingen worden op zo’n saaie wijze gepresenteerd dat ik inmiddels genoeg heb van de spierwitte tentoonstellingsruimte: de white cube. De white cube mag dan de ‘juiste manier’ zijn om kunst tot zijn recht te laten komen, hij is ook enorm saai. Omdat een kunstwerk enorm moet presteren om die witte ruimte betekenis te geven en hem op te fleuren, komen musea met de raarste kunst op de proppen. Kunst die spectaculair genoeg is om de aandacht te trekken in de saaie, witte ruimte, wat soms ook neerkomt op inhoudsloze kunst. Een sterk narratief is te vaak afwezig, waardoor het lijkt alsof musea hun kennis en creativiteit niet meer benutten.

In het Boijmans worden nu bijvoorbeeld grote drollen tentoongesteld. Ik vraag me af hoe de schrijvers van deze tekst op de website zo veel betekenis kunnen hechten aan het werk van kunstenaarsgroep Gelatin: ‘Gelatins humoristische, aanstekelijk enthousiaste, niet-hiërarchische en subversieve werken vragen om nieuwsgierigheid, een open blik en actieve deelname van de bezoeker. Ze zijn van een absurditeit en directheid die confronteert door sociaal conformisme en taboes op de voorgrond te plaatsen én te doorbreken.’ Het is een typisch voorbeeld van een museum dat bezoekers trekt door het tonen van spraakmakende kunst, terwijl het niet lijkt te weten hoe het een goede tentoonstelling moet maken. Een tijdje geleden vulde het Boijmans haar grootste zaal nog met een tentoonstelling over werken van groot formaat. Leuk, kunst die groot is, maar wat is het narratief? Het leek net een speeltuin met verwaarloosbare objecten.

Een passende omgeving geeft de werken context en de bezoeker een leidraad.

‘Coded Nature’ met werken van Studio Drift in het Stedelijk Museum is een ander voorbeeld van een tentoonstelling waarbij de manier van tentoonstellen saai is, maar de kunstwerken spectaculair. Mijn bezoek aan het museum had geen toegevoegde waarde boven het zien van de kunstwerken online. De tentoonstelling miste een verhaal dat de beleving van de kunstwerken een extra lading geeft. Of neem de Kunsthal in Rotterdam, die denkt dat een tentoonstelling maken is geslaagd als je vergelijkbare objecten tentoonstelt. Levensechte figuren zijn echter niet meer verrassend als je er zo’n dertig na elkaar ziet.

Narratieven ontbreken in veel tentoonstellingen. Een manier om een narratief te creëren is door een tentoonstelling te maken waarbij je een wereld binnen stapt. Wat dat betreft vind ik het Centraal Museum in Utrecht een uitstekend voorbeeld. De zalen van het Centraal Museum worden ongeveer elke vier maanden gestript en volledig opnieuw aangekleed voor de volgende hoofdtentoonstelling. Daardoor worden de getoonde kunstwerken deel van een verhaal. Laatst liep ik er bij de tentoonstelling van modeontwerper Jan Taminiau een sprookje binnen. Het was een feestje om zijn jurken zo mooi tentoongesteld te zien. Anderhalf jaar geleden liepen bezoekers er rond in een donkere ruimte met voerbedekking en soundscape naast de mysterieuze werken van Craigie Horsfield.

Doordat een context rondom de werken vaak ontbreekt en de white cube dodelijk saai is, wordt het potentieel van tentoonstellingen niet benut. Een passende omgeving geeft de werken context en de bezoeker een leidraad. Bovendien haalt ze de neiging weg om een saaie ruimte op te vullen met kunst die enkel de aandacht moet trekken. Iets waar de meest vooraanstaande Nederlandse musea nog een les uit kunnen lezen.

Beeld: Konrad Lembcke via Flickr

Lees verder Lees verder
Ella Kuijpers (1994) is Hard//hoofd-redactielid en studeert Cultural Economics and Entrepreneurship. Ze draait elke dag Michael Jackson. // ella@hardhoofd.com

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5