nieuwsbrief
menu Asset 14

Eberhard van der Laan in Zomergasten

Is Amsterdam ‘een lieve stad’ noemen sentimenteel? Nee, het is Eberhard van der Laan ernst, denkt Daan Steinebach.

Mail

Zondagavond zei Eberhard van der Laan, burgemeester van Amsterdam aan het einde van een indrukwekkende Zomergasten met overslaande stem wat hij hoopt voor zijn stad: ‘Dat het de lieve stad blijft die het is.’
‘Je hebt hem liever gemaakt,’ antwoordde interviewer Janine Abbring.
‘Ik hoop het,’ zei Van der Laan, bijna overmand door emotie.

Van der Laan wil burgemeester zijn van een lieve stad. Dat kun je sentimenteel noemen, zeker als hij het bijna huilend zegt op televisie, maar ik vind het dapper. Iedere andere burgemeester zou beginnen over criminaliteitscijfers, economie of werkeloosheid – iets uit het 101 van de stadsmarketing, om het even wat. Van der Laan wil ‘een lieve stad’.

Natuurlijk lag sentimentaliteit toch al op de loer bij deze zomergast. ‘We wisten dat dit een beladen gesprek kon worden,’ zei Abbring – met maar nauwelijks verholen tv-makersgenoegen over Van der Laans tranen, dat ze op het laatst niet meer kon inhouden. Natuurlijk was het dat, boven de hele uitzending hing Van der Laans ongeneeslijke ziekte als een donkere wolk op het punt van uitbarsten, wat ook gebeurde – bij Van der Laan zelf, bij Abbring, bij mij.

‘De oud-advocaat had duidelijk plezier in het redeneren, het formuleren, in de taal, in het denkspel’

Maar dat doet tekort aan het tweeënhalf uur durende pleidooi dat Van der Laan daarvoor heeft gehouden, wars van alle sentimentaliteit. Soepel bewoog Van der Laan zich langs de fragmenten, die steeds met duidelijke bedoelingen gekozen waren. De oud-advocaat had duidelijk plezier in het redeneren, het formuleren, in de taal, in het denkspel. Dat Abbring vooral toehoorder was, gaf niet. Ze leek zelfs wel te genieten van de intellectuele overmacht die tegenover haar zat.

‘Als advocaat,’ die woorden vielen meerdere malen op de avond. Het is Van der Laans minder publieke bestaan, tussen alle politieke en bestuurlijke functies door. Het gaat hem om het debat, niet om de winst of moreel gelijk. Wie de Nederlandse bevolking van collaboratie wil beschuldigen, moet net als in de rechtszaal met bewijs en argumenten komen. Niet met praatjes.

Dat herinnert aan die fameuze uitspraak van Van der Laans voorbeeld in de politiek, Jan Schaefer: ‘In de geouwehoer kun je niet wonen!’ Schaefer zien we ook nog, die een cameraploeg rondleidt door de, toen verkrotte, Amsterdamse Pijp. Van der Laan noemt Schaefer een voorbeeld, van wie hij leerde hoe het moet. ‘Als je tien problemen tegelijk op probeert te lossen, heb je er elf. Dat lukt niet,’ citeert de burgemeester de banketbakker die politicus werd.

‘Net als zijn voorbeeld Schaefer is Van der Laan een beetje politicus tegen wil en dank.’

Net als zijn voorbeeld Schaefer is Van der Laan een beetje politicus tegen wil en dank. Als we een fragment van het Tweede Kamerdebat naar aanleiding van de aanslag op Charlie Hebdo in januari 2015 gezien hebben, windt Van der Laan zich op over de toestand in politiek Den Haag. Op het moment dat er echte, logische angst was, vangt men elkaar in Den Haag alleen maar vliegen af. ‘De beloning gaat hier naar degene die het beste kan afkatten, terwijl hij zou moeten gaan naar degene die de problemen oplost.’

Natuurlijk is Van der Laan zelf politicus, al ontkent hij dat aan het begin van de uitzending. Hij was PvdA-fractievoorzitter in Amsterdam, heel even minister, bijna Kamerlid en toen burgemeester van de hoofdstad. En natuurlijk weet hij donders goed hoe politiek Den Haag functioneert en dat er heus wel oplossingen komen als de cameraploegen eenmaal thuis zijn. Maar daar gaat het hem niet om. Het debat zoals dat toen gevoerd werd in Den Haag, is geouwehoer, vindt Van der Laan. En ook al is dat goed scoren, je hebt er niks aan. Je kunt er niet in wonen, je voelt je er niet veiliger door – en daar is Diederik Samsom (die Wilders met de terroristen vergeleek) of Alexander Pechtold net zo schuldig aan als Geert Wilders.

Van der Laan is duidelijk niet tegen politiek of debat, het moet zelfs, maar het moet wel ergens over gáán. Geen geouwehoer. Waar het dan vervolgens over blijkt te gaan, toont alleen maar hoe uitzonderlijk de burgemeester van Amsterdam is: een lieve stad. Ik denk dat het Eberhard van der Laan ernst is, geen sentimentaliteit: we moeten lief zijn. Hij heeft gelijk, niet alleen in Amsterdam moeten we dat, maar overal.

Beeld: still uit Zomergasten

Lees verder Lees verder Lees verder
Daan Steinebach Daan Steinebach is Hard//hoofd-redactielid. 'The world can move, or not, by changing some words,' zei Toby Ziegler. Daan is overdag student internationaal recht (LLM) aan de VU, 's nachts lezer en soms ook schrijver.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5