nieuwsbrief
menu Asset 14

Democratie zonder democraten

Actueel Linda van der Pol
Mail

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In Hongarije wil de premier de academische vrijheid inperken. Funest voor de democratie, vindt Linda van der Pol. 

In 1945 is de Hongaarse dichter György Faludy in exil in New York. Hij denkt over een terugkeer naar zijn moederland, dat na bevrijding van nazi-Duitsland in handen valt van de Sovjets. ‘Ik zou willen zien hoe democratie gebouwd wordt zonder democraten,’ schrijft hij ironisch. Vandaag de dag woelt-ie zich ongetwijfeld een ongeluk in zijn graf. In het Hongarije van premier Viktor Orbán staat academische vrijheid, het vlaggenschip van de democratie, op de tocht.

Vorige week stemde het parlement in met een wet die de bewegingsruimte van internationale universiteiten inperkt. Een nieuwe stap in de isolationistische koers van Hongarije en een nagel aan de doodskist van onafhankelijke instituties: eerder verstevigde Orbán zijn greep op de rechterlijke macht, de centrale bank en de media.

Niet toevallig treft de wetswijziging precies éen instituut, de zowel Hongarije- als V.S.-geaccrediteerde Centraal Europese Universiteit (CEU) in Boedapest. Hoog aangeschreven en urgent: ze biedt masteropleidingen in sociale wetenschappen en schoolt voornamelijk studenten uit gebieden met een zwakke rechtstaat - uit Centraal- en Oost-Europa, het midden-Oosten en Centraal-Azië.

Orbán is een natuurlijke vijand van CEU-oprichter en -financier George Soros, een Amerikaans-Hongaarse filantroop en miljardair die gul geeft aan private organisaties over de hele wereld. Orbán, een rechtse Euroscepticus, ziet de inmenging van de pro-Europese liberaal Soros als een gevaar voor de Hongaarse samenleving en de democratisch gekozen regering. Terwijl Orbán de democratie in Hongarije eigenhandig in moordtempo afbreekt, heeft hij zijn zinnen gezet op de vernietiging van het zogenaamde Soros-gedachtegoed.

Hier moet een halt toegeroepen worden aan een autoritair regime

De Centraal Europese Universiteit mag enkel openblijven als de Verenigde Staten en Hongarije vóór dit jaar een bilaterale overeenkomst sluiten en de universiteit een campus opent in de VS: ogenschijnlijk onhaalbare eisen. De academische gemeenschap staat vanzelfsprekend op haar achterste benen - wetenschappers over heel de wereld spreken zich uit.

Zoals rector Michiel Ignatief betoogt, vecht CEU niet enkel voor het hoger onderwijs in Hongarije, maar voor academische vrijheid in Europa en in heel de wereld. De CEU is niet de enige Westerse universiteit die onder druk staat. Erdogan sloot vorig jaar duizend aan Gülen gelinkte privéscholen, de Europese Universiteit in St. Petersburg verloor kortgeleden haar onderwijslicentie.

Maar het gaat in Boedapest om méér dan een vrije wetenschap alleen: de CEU lijkt het symbool te worden van een hetze tegen de open samenleving. Protesten worden steeds breder gedragen. Langzaamaan spreekt de Europese politiek zich uit - #IstandwithCEU spreidt rap. Vonden vorige week al twee flinke demonstraties plaats, zondag gingen zeker 60-80.000 mensen de straat op. Hier moet een halt toegeroepen worden aan een autoritair regime waarin NGO’s een trekpop van de zittende regering worden - waarin overheidsreguleringen andersdenkenden monddood maken.

Begin jaren vijftig zat György Faludy in een werkkamp, opgesloten vanwege zijn kritiek op het Stalinistisch beleid. Hij doceerde literatuur en geschiedenis aan zijn medegevangenen, vanuit zijn cel schreef hij: ‘Ze slaan me in het gezicht maar ik blijf poëzie schrijven.’

Lees verder Lees verder Lees verder

Beeld: Faludy in het parlement, via Fortepan


Linda van der Pol is masterstudent Cultuurgeschiedenis van Modern Europa. Ze bericht vanuit en over de oostzijde van het voormalige IJzeren Gordijn.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons