nieuwsbrief
menu Asset 14

Democratie is geen rechts thema

Actueel Vincent Tijms
Mail

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Vincent Tijms hoopt dat democratie geen slechte naam krijgt door de nieuwste golf politieke vernieuwers.

De democratie wordt bedreigd, waarschuwde Barack Obama in zijn afscheidsrede als Amerikaans president. In een voor zijn doen ongebruikelijk doemscenario stelt hij dat toenemende economische ongelijkheid voor meer cynisme en polarisatie zorgen, dat burgers zich door die polarisatie steeds minder in elkaar verplaatsen en dat rede en overleg langzaamaan plaatsmaken voor filter bubbles en wantrouwen. Onder zulke omstandigheden is het democratisch proces, dat gebaseerd is op gemeenschappelijke besluitneming en saamhorigheid, nauwelijks nog mogelijk. Democratie, zo betoogde de uitzwaaiende president, moet daarom door Amerikaanse burgers actief worden versterkt en nooit voor lief worden genomen.

In Nederland zijn er momenteel talloze partijen die hoog van de toren blazen over het versterken van democratie. De Partij voor de Vrijheid liet na het Oekraïne-referendum een onderzoek doen naar de mogelijkheden voor meer referenda in Nederland. De uitvoerende organisatie van dat onderzoek, Forum voor Democratie, is zelf inmiddels onder leiding van Thierry Baudet een politieke partij voor democratische vernieuwing geworden, die volksinitiatieven, bindende referenda en gekozen burgemeesters belooft. Columnist Jan Dijkgraaf startte op zijn beurt de partij GeenPeil, die formeel geen standpunten heeft, maar vertegenwoordigers naar de Tweede Kamer stuurt om exact zo te stemmen als de (meerderheid van) de achterban wil. Ook Jan Roos, lijsttrekker van VoorNederland en mobilisator van het 'Leger des Peils', strijdt voor democratisering van het politiek bestel.

Betekent dat dat er in Nederland hard gewerkt wordt in de geest van Obama? Het is opvallend dat de democratische vernieuwers allemaal uit grofweg hetzelfde politieke hoekje komen. Jan Dijkgraaf beweert wel dat GeenPeil politiek neutraal is – de achterban beslist immers – maar de impliciete veronderstellingen van zijn partij sluiten feilloos aan bij het politiek verhaal van de rest: 1) er is verzet nodig tegen een elite die de volkswil niet hoort en 2) dat verzet komt er door meer democratie, waarbij 3) democratie is gereduceerd tot stemmen en doen wat de meerderheid stemt. Dat is beslist een andere invulling dan die van Obama, die in zijn speech cynisme juist als gevaar voor een goed werkende democratie ziet.

Toch is het wel een verhaal dat werkt. En omdat andere partijen nauwelijks een alternatieve visie op democratisering geven, kunnen Wilders, Baudet, Roos en Dijkgraaf zich met gemak als hoeders van de democratie opwerpen. Net zoals milieubescherming ooit een ‘links’ thema werd, kan democratisering nu een ‘rechts’ thema worden, waarvan mensen buiten dat laatste electoraat vooral een vieze smaak in de mond krijgen. Politicoloog Jason Brennan deed hiertoe vorig jaar al een voorzet: in zijn boek Against Democracy pleit hij voor het invoeren van een nieuw type technocratie.

Politieke partijen en denkers zullen daarom op hun eigen manier de vraag om democratische vernieuwing moeten beantwoorden. Voor linkse partijen is er veel te halen, want juist democratie kan een middel tegen onderdrukking, ongelijkheid en oorlog zijn, zolang hij maar gebaseerd is op gemeenschappelijk overleg. We moeten democratie niet alleen niet voor lief nemen, maar ook blijven liefhebben.

Lees verder Lees verder Lees verder

Afbeelding via Wikicommons.


Vincent Tijms is cognitief neurowetenschapper en ontwikkelt onderwijs om kinderen weerbaar te maken tegen slechte ideeën.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons