nieuwsbrief
menu Asset 14

Zielige boze burgers

Actueel Vincent Tijms
Mail

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Vincent Tijms ziet de boze burger teruggebracht worden tot een zielige underdog en vreest voor de aanmoediging van volkswoede.

De Duitse krant Die Zeit plaatste op 10 november een opiniestuk vol angst en verbazing op de voorpagina. Redacteur Josef Joffe liet weten dat het verkiezen van Trump, die tijdens zijn campagne had gesproken over deportaties en het aanklagen van journalisten, een behoorlijke uitdaging voor het Amerikaanse systeem zou worden. Hij vatte de plannen van Trump samen en vergeleek de president-elect met Mussolini. Tot twee keer toe.

Van verslaggever Jeroen Wollaars mocht dat niet. Wollaars haalde in De wereld draait door fel uit naar Joffe, die geen oog zou hebben voor de zorgen van de 'gewone man' die in Amerika op Trump stemt en in Duitsland op AfD. De argumentatie in het Duitse opiniestuk was Wollaars verder worst: die Mussolinivergelijkingen maak je gewoonweg niet, want daarmee doe je geen recht aan de zorgen van de ‘gewone man’, die het economisch zwaar heeft. De Duitse media zouden meer oog moeten hebben voor de bronnen van politieke frustratie.

Woede, haat en radicale ideeën hebben een eigen verleidingskracht

Wollaars sluit met deze opvatting aan bij twee trends in het politieke discours in Nederland. De eerste is om historische parallellen tussen nu en de jaren dertig – en daarmee een belangrijke kritiek op de nieuwrechtse bewegingen – tot taboe te verklaren. De tweede is om de ideeën en gedragingen van ‘boze burgers’ terug te brengen tot een overzichtelijk sociaal-economisch probleem. Samen leveren deze trends een nieuwe politieke correctheid op, waarin de ‘boze burger’ vooral gezien moet worden als een zielige, nooit gehoorde underdog, die je geen trap na moet geven door hem voor fascist of racist uit te maken.

Niet dat dat helpt, overigens. De ‘boze burgers’ zijn vast blij dat Wollaars ze steunt in hun wantrouwen jegens traditionele media, maar veel interesse voor sociaal-economische kwesties lijken ze niet te hebben. De media die ze wel consumeren spreken daar namelijk nauwelijks over. Zo lokt Breitbart, dat nota bene Trumps adjudant mocht leveren, lezers met doemscenario's over de moordende en verkrachtende 'mosliminvasie van Europa', waartegen ons eigen shockblog GeenStijl de reaguurder het liefste in verzet ziet komen. Nationalistische Facebookpagina’s hebben het zelden over te dure boodschappen en melden vooral dat buitenlanders moeten oprotten, de elite moet worden afgezet en dat de revolutie (inclusief bijltjesdag) eraan komt.

De populistische golf is cultureel, niet economisch. Woede, haat en radicale ideeën hebben een eigen verleidingskracht. Als je zulke ideeën wilt bestrijden, zul je er andere ideeën tegenover moeten zetten en dat betekent dat je niet terug moet deinzen om, waar nodig, de ‘boze burgers’ tegen de haren in te strijken. Jeroen Wollaars doet het omgekeerde en praat ze liever naar de mond, waardoor hij alleen maar hun veronderstellingen bevestigt. Het populisme zal door zijn aanpak niet verdwijnen, maar hij garandeert op deze manier wel dat hij van personvriendelijke leiders als Trump niets te vrezen heeft.

Lees verder Lees verder Lees verder

Vincent Tijms is cognitief neurowetenschapper en ontwikkelt onderwijs om kinderen weerbaar te maken tegen slechte ideeën.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons