nieuwsbrief
menu Asset 14

Onvoltooid leven

Actueel Vincent Tijms
Mail

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. De wens om te sterven kan wellicht binnenkort ook na een ‘voltooid leven’ vervuld worden. Vincent Tijms verwelkomt deze zelfbeschikking, maar wil waken voor conservatisme.

Ministers Schippers en Van der Steur hebben vorige week voorgesteld om de Wet toetsing levensbeëindiging te verruimen. Die wet voorziet al in euthanasie bij mensen met medische problemen, maar de ministers willen dat ook mogelijk maken voor mensen die medisch in orde zijn, maar de overtuiging hebben dat hun leven 'voltooid' is. Voor deze mensen is op dit moment niets geregeld.

Dat voorstel wordt niet alleen gesteund door de regeringspartijen, maar ook door D66 en GroenLinks. Dat is niet gek, want al deze partijen delen het liberale beginsel zelfbeschikking dat achter het voorstel schuilgaat. Een mens, zo stellen ze, is in principe de eigenaar van zijn eigen leven en mag zijn eigen persoonlijke keuzes maken. En welke keuze is persoonlijker dan de keuze om te sterven? Daar komt nog bij dat progressieve politici graag het systeem aanpassen om menselijk geluk te maximaliseren. Het is niet vreemd te veronderstellen dat mensen die hun leven 'voltooid' achten het ook als leeg of pijnlijk ervaren.

Het verbaast me daarom niet dat er onder mijn progressieve vrienden een jubelstemming hangt over dit zuiver liberale wetsvoorstel. Eindelijk wordt sterven goed geregeld en eindelijk hoeft niemand meer naar dubieuze middelen te grijpen voor zelfdoding. Maar zelfs als voorstander van de wetsverruiming vind ik die tevredenheid problematisch. Onderzoek suggereert dat ouderen die over een ‘voltooid leven’ spreken veelal kampen met gevoelens van eenzaamheid en marginalisering. Als zij om zulke redenen uit het leven willen stappen ben ik niet blij dat die optie legaal is, maar eerder treurig dat de samenleving hen geen goede plek biedt.

Hourglass Tavern

Om de levens van deze senioren meer betekenis te geven is maatschappelijke verandering nodig. Mijn vrees is dat tevredenheid over stervensregelingen, in combinatie met de stille aard van de eenzaamheidsproblematiek onder ouderen, ervoor zorgt dat weinig mensen de urgentie van een dergelijke verandering zien. Accepteren dat zelfdoding een legitieme optie is heeft paradoxaal genoeg iets conservatiefs: het is het begin van acceptatie van de bestaande orde, zelfs als die tot gevoelens van betekenisloosheid leidt.  Dat juist progressieven, die zich historisch gezien inzetten voor een systeem waarin iedereen floreert en geen ordening accepteren die tot imperfecte resultaten leidt, zo enthousiast zijn over de wetswijziging doet me daarom ook wat moeilijk aan. Het idee dat de wereld zelf veranderbaar is om menselijk lijden te verkleinen verdwijnt met dit wetsvoorstel naar de achtergrond.

Dit is geen pleidooi tegen de verruiming, want individuen hoeven van mij niet levensmoe te wachten tot er langzaamaan systemische verbetering komt. Het is vooral een waarschuwing tegen al te gemakzuchtig enthousiasme over het wetsvoorstel: als gezonde senioren straks kiezen om te sterven, dan is dat omdat we er als samenleving niet in slagen een betere keuze aan te reiken. De wetsverruiming vereist daarom een scherpe blik op de redenen waarom mensen uit het leven willen stappen. Als die redenen goed zijn is er niets aan de hand. Maar gevoelens van overbodigheid of eenzaamheid zijn geen goede redenen. Een beetje progressief gaat niet akkoord met zulke motieven en blijft bij elke zelfdoding de vraag stellen: is dit omdat dat leven af is, of omdat de samenleving dat niet is?

Foto: 'Hourglass Tavern', Jen Gallardo, Flickr.com

Lees verder Lees verder Lees verder

Vincent Tijms is cognitief neurowetenschapper en ontwikkelt onderwijs om kinderen weerbaar te maken tegen slechte ideeën.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons