nieuwsbrief
menu Asset 14

Koester je handschrift

Laatst kreeg ik er weer een. Een uitnodigingsmail voor een werkoverleg. Ik klikte op de Google-blauwe JA en meteen werd de afspraak doorgesluisd naar mijn telefoonagenda. Later die week ontving ik de bevestigingsmail van een hotelreservering die ik had gemaakt. Ook die werd, inclusief in- en uitchecktijden, automatisch getransporteerd naar mijn agenda in de cloud.

Mail

Ik hoorde mijn broertje, digi-pionier, al zeggen: ‘Dat doet je papieren agenda niet, hè?’ En: ‘Die schriftjes van jou herinneren je er niet aan wanneer jij waarheen moet, en die weten niet hoelang dat reizen is vanaf je huidige locatie.’ Misschien zou hij ook iets zeggen over mijn licht panische reactie op anderen die hun verjaardagen zelf in mijn agenda willen krabbelen.

‘Nee,’ zou ik antwoorden, ‘maar mijn papieren agenda zegt wél iets over mijn persoonlijkheid en gevoel voor stijl.’ Dat ik voor een analoge agenda jaarlijks veertig euro van mijn schrale stufi overheb terwijl de agenda-app voor nop en onverwijderbaar bij die toch wel noodzakelijke smartphone is ingebouwd, zegt misschien iets over mijn liefde voor papier. En vooral: voor het schrijven met de hand.

Sla je mijn allereerste – uiteraard papieren – agenda’s en schoolschriften open, dan kun je zien naast welk klasgenootje ik het vaakst zat. Inderdaad, aan het handschrift. Want dat nam ik, bewust of onbewust, over van mijn buren, ongeveer zoals goede vriendinnen synchroon kunnen menstrueren.

In die tijd deed ik er alles aan om naast dat ene populaire brugklasgenootje te zitten, tot het me bíjna lukte en ik in ieder geval dichtbij genoeg zat om in haar schriftje te gluren. Daar trof ik een monster van een handschrift aan, dat ik totáál niet vond stroken met het meisje dat de hanenpoten had neer gekalkt. In de loop van het schooljaar merkte ik dat zij en haar handschrift toch beter bij elkaar pasten dan ik vermoedde: ze was chaotisch en minder volwassen dan ik had verwacht (haar moeder smeerde haar boterhammen en kaftte haar boeken). Vanaf toen begon ik me af te vragen of een handschrift iets over je persoonlijkheid zou zeggen.

Ik heb er nooit wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Wel is het opvallend dat, wanneer je mijn stapels volgeschreven dagboeken doorbladert, in ieder schrift de vormgeving van het alfabet verandert. De globale evolutielijn in de boekjes-met-slotjes gaat van onafgeronde hanenpoten via bolronde letters die beide schrijflijnen aantikken, naar schuine, priegelige, haast doktersachtige krullen. Met toch steeds eenzelfde hoekigheid, die ik misschien alleen zelf zie.

Wat ik daar ook uit kan afleiden, is hoe ik me voelde op het moment dat ik een bepaald stukje schreef. Gefrustreerd. Verliefd. Gestrest. Geïnspireerd. Gecontroleerd, mijn gedachten ordenend. Filosofisch. Verdrietig of melancholisch. Het zijn allemaal minieme variaties op het handschrift, die smileys overbodig maken: het blad is de spiegel van het gevoel en het karakter, waarmee of waardoor het is beschreven.

Jammer, dat WhatsAppberichten en mails niet voorzien zijn van dat persoonlijke, en vooral menselijke tintje. En dat we allemaal in dezelfde lettertypes communiceren. Alleen profielfoto’s herinneren me eraan dat ik niet dagelijks met robots zit te chatten. Alhoewel ook die geen afspiegeling zijn zoals het handschrift dat is: ik zie er al typend zelden zo perfect glimlachend uit als op mijn profielfoto’s. En als ik dat al doe, glimlachen, schaam ik me omdat ik tegen een apparaatje zit te grinniken – ik ben tenslotte mens.

Of begin ik toch stiekem een robot te worden? Het blocnoteje waarop ik dit eigenlijk wilde schrijven is, op wat doorgekraste beginzinnen na, nog steeds leeg.

Foto: Lisanne Onderwater

Lees verder Lees verder Lees verder
Lisanne Onderwater (1993) studeert Creative Writing en is freelance journalist en fotograaf.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5