nieuwsbrief
menu Asset 14

Mark Rutte in Zomergasten

Je kon de afgelopen dagen geen krant openslaan of er stond gedrukt dat de VPRO Mark Rutte een podium gaf voor de start van de campagnestrijd. En oké, ik geloof best dat de fragmenten uitgekozen zijn door de partij. Maar tussen de regels door was er toch voldoende te leren over de man die drie uur lang in beeld was. De uitzending werd vooral interessant als je erop lette wat Rutte niet vertelde, niet wist en niet begreep. Wat je dan zag waren niet de zorgvuldig afgewogen politieke boodschappen, maar de gaten daarin.

Mail

“Het liefst gebruikte hij zoveel mogelijk woorden zonder consequentie”

De bedoeling was uiteraard dat zoveel mogelijk mensen zich met Rutte en zijn standpunten identificeerden. Hij liet zich bijna nergens over uit, in ieder geval niks waar kijkers en kiezers aanstoot aan konden nemen. Het liefst gebruikt hij woorden waarin iedereen zich herkent, zoals het bekende ‘de hardwerkende Nederlander’ (iedereen die kijkt denkt: dat ben ik) en zoveel mogelijk andere begrippen zonder consequentie.

Dit ligt er zo dik bovenop dat het toch nog veel zegt. Bijvoorbeeld Rutte’s opvatting van wat een taboe is. Hij vertelde over zijn familie, die hij uiterst liberaal vond, en waarin er geen taboes waren: er werd gewoon niet gesproken over de homoseksualiteit van zijn broer. Kennelijk is het liberaal om te doen en laten wat je wilt, zolang niemand het erover heeft. En dat maakt het volgens Rutte geen taboe, er wordt gewoon gedaan alsof het er niet is.

Dit wordt in de volksmond ook wel wegkijken genoemd. Hoezeer dit woord ook besmet is door onhebbelijk gebruik, ik wilde het toch hanteren om te beschrijven hoe Rutte over multiculturalisme praat: ‘het woord multiculturalisme, een woord dat ik echt háát, een woord dat ervan uitgaat: laat iedereen maar een beetje zijn gang gaan.’

“Het is natuurlijk makkelijk om een hekel aan een woord te hebben zonder er praktische gevolgen aan te verbinden.”

Het is natuurlijk makkelijk om een hekel aan een woord te hebben zonder er praktische gevolgen aan te verbinden. Hoe moeten we dan omgaan met de verschillende etnische en culturele groepen in de samenleving? Als we Rutte’s opvattingen over liberalisme en taboes volgen zou een situatie waarin iedereen zijn eigen gang gaat juist ideaal zijn. Het verschil tussen wat hij hiermee wil zeggen (ik ben geen wegkijker) en wat hij daadwerkelijk doet (wegkijken) zou erg grappig zijn als het niet zo treurig was.

Wie wel wegkijkt volgens Rutte, is ‘de elite’. Dit is wel interessant, want zijn eigen vader zat op een hoge positie in koloniaal Indonesië. Zelf is Rutte minister-president en woont hij in Benoordenhout. Maar ‘de elite’, dat zijn de anderen.

Als Rutte zo graag niet tot de elite gerekend wil worden, moet hij nog goed oefenen met praten over de problemen in de samenleving en de oplossingen daarvoor. Hij worstelt bijvoorbeeld zichtbaar om niets te zeggen over zijn opvattingen over vluchtelingen: ‘Ik snap dat er dingen niet goed gaan, met vluchtelingen, onze waarden, daar moeten we aan werken.’ Wat er niet goed gaat met vluchtelingen, en hoe we daaraan moeten werken, blijft onbesproken. Ook bevestigt Rutte graag misvattingen waarvan hij weet dat ze in het collectieve geheugen gewoon een feit zijn. Zoals zijn opmerking dat het in Keulen tóch vluchtelingen waren geweest, die door Erdbrink onweersproken bleef. Al is dit niet zo gek, dit gebeurde ook in De Slimste Mens, en zonder Maarten van Rossem was het ook daar onweersproken gebleven.

Wat Rutte ooit bedoelde met zijn uitspraak: ‘Visie is als de olifant die het uitzicht beneemt’ werd duidelijk met het fragment van de toespraak van toenmalig Labour-leider Neil Kinnock. Over het fragment zei Rutte, net als Kinnock in het fragment zelf, dat de dogma’s van de partij hun beeld van de realiteit in de weg zaten, waardoor de hele partij klem liep.

“Volgens mij denkt Rutte dat een dogma hetzelfde is als een visie.”

Volgens mij denkt Rutte dat een dogma hetzelfde is als een visie. Zou Rutte echt niet zien dat hij en zijn partij last hebben van precies hetzelfde als wat Neil Kinnock over Labour zegt? Uitgangspunten die het beeld van de realiteit in de weg zitten? De participatiesamenleving, het privatiseren, de eigen risico’s, de rücksichtsloze bezuinigingen, alles wordt uitgevoerd volgens neoliberale dogma's, en dit houdt niet op nu de effecten in de samenleving zichtbaar zijn geworden. Wat Rutte al jaren het uitzicht beneemt is een teveel aan dogma's en een gebrek aan visie.

Still uit Zomergasten

Lees verder Lees verder Lees verder
Suzanne Schönbeck is bureauredacteur bij Sdu Uitgevers en adjunct-hoofdredacteur van Hard//hoofd.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5