nieuwsbrief
menu Asset 14

Versta de tekst verkeerd

Hét modewoord in zangtalentenjachten is tekstbeleving. Als ik een spetterende liveshow mijn luie vrijdagavond laat opvullen hoor ik de jury vaker hameren op het belang van de boodschap dan er daadwerkelijk een lied te horen is. Juryleden zijn niet alleen op zoek naar een authentieke artiest met een 'eigen geluid', de kandidaat moet vooral ook de tekst en de boodschap van het lied kunnen overbrengen, oftewel, in het The Voice-jargon, ‘het verhaal vertellen’.

Mail

Maar zo’n verhaal kent meer dan één vast einde. Er is ook nog de interpretatie van de luisteraar – en die kan totaal anders uitvallen. Grootste boosdoener is het fenomeen misheard lyrics. Zelfs de meest krachtige boodschap komt alleen goed aan bij de gratie van de verstaander. Wie een songtekst verkeerd verstaat, hoort misschien wel een heel ander verhaal. Voor het stokpaardje van coaches en juryleden is dat lastig. Voor de luisteraar kan een fout opgepikte zin juist iets heel interessants opleveren.

7883718832_4b7cf9a413_b
Het verkeerd verstaan van een liedtekst is bijna een kunstvorm, met stromingen die allemaal iets bij me teweegbrengen. Het meest populair en meest bekend is de Mama Appelsapcategorie: iets anders horen dan er wordt gezongen. Grappig, zeker, maar wel de minst bijzondere soort misheard lyric. Ik heb hard gelachen toen ik voor het eerst hoorde dat een onoplettende luisteraar ‘Can You Feel It’ van de Jackson 5 verstond als ‘Ken je Philip?’, maar omdat het wel duidelijk is dat er toch echt iets anders wordt gezongen, is zo’n luisterdwaling niet veel meer dan een leuke grap.

Interessant wordt het pas echt als de verkeerde tekst, hoe bizar ook, wél in het verhaal lijkt te passen. Een vriendin zong ooit uit volle borst mee met Margherita van Marco Borsato, en kwam tot de volgende parel: ‘Maar wat tot een uur geleden nog zo veilig heeft geleken, is een hele grote leugen uit een warenhuis gebleken’. In de oorspronkelijke tekst is sprake van een leugen ‘en een kaartenhuis’, maar zij liet de gemakzuchtige beeldspraak bij een in elkaar stortende relatie achterwege en gaf de leugen een eigenschap mee. Een leugen uit een warenhuis – gemaakt voor de massa, amper op maat gesneden. Niet eens de moeite genomen om het afscheid te voorzien van een persoonlijk bedrog. Het maakt het verhaal extra schrijnend: de misheard lyric als verdieping binnen een liedje. Als ik het liedje nu hoor, komt nog altijd die verkeerde zin naar boven. Zo blijft die met de echte tekst verbonden en leidt de zin, los van de bedoelde boodschap, tot een andere gedachtegang – of op z’n minst een ander gevoel – bij het lied.

Categorie drie gaat nog een stapje verder en is voor mij de mooiste verschijningsvorm van misheard lyrics. Daarin openbaart zich binnen een liedje ineens een zin die een persoonlijke boodschap lijkt uit te spreken. Laatst werd ik aan het einde van een drukke, maar frustrerend weinig productieve werkdag opgeschrikt door de vocalen boven een dertien-in-een-dozijn-dancebeat: Do you really want a company tie? Bam, uit het niets, een existentieel vraagstuk in een verder onopvallend lied. Voor ik begreep wat ik eigenlijk had moeten horen (Do you really wanna go back in time?), was ik al stevig in gedachten verzonken over toekomstideeën en de stappen ernaartoe. Eén verkeerd geïnterpreteerde regel en ik belandde in een strenge levensevaluatie. Wil ik eigenlijk wel een ‘company tie’? Hoor ik wel thuis in een kantoorbestaan? Het hield me de rest van de dag bezig.

Een goed verteld verhaal heeft nog steeds een goede luisteraar nodig. Maar dat wil nog niet zeggen dat verkeerd verstaan een slecht verhaal oplevert. Een misheard lyric is op z’n minst een goede grap en in zijn mooiste vorm een trigger voor een onverwachte gedachte. Wie een songtekst verkeerd verstaat, kan zomaar een op maat gemaakte boodschap horen. Dat is nog eens tekstbeleving.

Beeld: Mark Chadwick - Fluid Blue & White via Flickr

Luuk Schokker (1990) brengt het liefst hele dagen door in grote boekhandels. Hij woont in Utrecht, werkt in Leiden en schrijft overal.



Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5