nieuwsbrief
menu Asset 14

Oorzaken en afgeleiden

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Aanrandingen, oerwoudgeluiden, voetbalcoaches die elkaar uitmaken voor homofiel, het jaar is nog geen maand oud en het is alweer ouderwets gezellig in Europa. Mirko probeert oorzaken van afgeleiden te onderscheiden.

Mail

Seksisme, racisme en homofobie zijn, om het maar in de woorden van ADO Den Haag coach Henk Fraser te vatten, niet meer van deze tijd. Niet dat deze zaken ooit wel lovenswaardig waren, maar goed, we begrijpen wat hij bedoelt. Dat deze vormen van onverdraagzaamheid afgekeurd moeten worden lijkt me duidelijk. Zo duidelijk zelfs, dat het bijna oninteressant is. Dat aanrandingen en oerwoudgeluiden niet cool zijn, vindt zelfs Theodor Holman: het is een uitgemaakte zaak.

Veel belangrijker is de onderliggende sociale hiërarchie waar dit soort uitingen uit voortkomen. Alle emancipatie van de laatste eeuw ten spijt, hebben vrouwen, homo’s, zwarten (je zou daar tegenwoordig nog aan toe kunnen voegen: moslims) nog altijd een kwetsbare positie in onze samenleving. Niet omdat alle mensen openlijk racistisch, seksistisch en homofoob zijn, maar omdat de maatschappelijke structuren en culturele beeldvorming in hun nadeel werken.

Voorbeeld: de Oscar nominaties. Het feit dat voor het tweede jaar op rij alle genomineerden voor een Oscar lelieblank zijn, is niet te wijten aan een jury vol gestaalde KKK’ers, maar komt voort uit een filmwereld die gedomineerd wordt door blanke mannen. Dan krijg je vanzelf een situatie waarbij  hoofdrollen en -prijzen voornamelijk worden toegekend aan blanken en je in films bijna nooit een gesprek tussen twee vrouwen dat niet over een man gaat (ik vraag me trouwens af hoeveel  vrouwen er genomineerd zouden zijn als dat niet een aparte categorie was geweest). Dit is vast niet opzettelijk racistisch of seksistisch, maar indirect en structureel wel en dat is veel zorgwekkender.

Wat we onder ogen moeten zien, is dat onze maatschappelijke structuren en culturele beeldvorming voornamelijk het product zijn van honderden jaren boetseren door en voor blanke heteroseksuele mannen. Het resultaat is een samenleving waarin iedereen die dat (gedeeltelijk) niet is, zich relatief ongemakkelijker zal voelen. (Als je een kwartiertje de tijd hebt, kijk dit fantastische digi-college over waarom de Lion King een fascistische film is. Geloof me, het verklaart alles.) Dat vrouwen vooral lief en mooi moeten zijn, jongens stoer, dat arabieren niet te vertrouwen zijn, dat zwarten lui en grappig zijn, homo’s raar en gefrustreerd (Scar!), Joden gierig, etc. etc. Het zijn beelden die consequent subtiel herhaald worden, zodoende genesteld blijven in onze collectieve bewustzijn en hun weg vinden naar maatschappelijke praktijk.

Openlijke onverdraagzaamheid in de vorm van ADO-fans en homograppen zijn een afgeleide, niet de kwaadaardige bron. Dit is relatief makkelijk tegen te gaan en gelukkig gebeurt dat ook steeds vaker. Maar bij de onderhuidse sociale verhoudingen waarop deze uitingen gebaseerd zijn, is dat veel lastiger. We moeten ons niet te snel op de borst kloppen met weliswaar belangrijke, maar vooral symbolische overwinningen die ons het zicht ontnemen op de onderliggende structuren van ongelijkheid. Laaghangend fruit is nog altijd fruit, true, maar we moeten de boom in. Of, zoals The Guardian stelt: iedereen is not racist, maar dat is niet genoeg, we moeten anti-racist worden.

Foto: Barbara Krawcowicz via Flickr

Mirko van Pampus leidt een pendelend bestaan tussen Amsterdam en Londen, waarbij hij in de wereldstad het geld uitgeeft dat hij in het werelddorp verdiend heeft.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5