nieuwsbrief
menu Asset 14

Hollandse Helden

Alleen Nederland Mark Bakker
Mail

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Mark Bakker pleit voor meer aandacht voor Hollandse Hufters uit het verleden.

We hebben het hier uiteraard niet over een nieuwe historische canon. Toch is het van belang de reeks, in mijn ogen tekenend voor de tijdgeest in ons land, eens kritisch te beschouwen,

In 2006 werd premier Balkenende nog weggehoond toen hij het had over de VOC-mentaliteit die Nederland weer moest hervinden. Balkenende bedoelde het eigenlijk niet eens zo verkeerd: het was een oproep tot positiviteit: ‘over de grenzen heen kijken’, ‘dynamiek’. Inmiddels lijkt het alsof we nog minder over de landsgrenzen zijn gaan kijken. En als we dat wel doen bevalt het ons niet erg. We lijken steeds eenkenniger te worden, proberen de boze wereld buiten te houden en onze eigen ‘tradities’ te beschermen.

Die boekenreeks is hier een symptoom van. Heerlijk terugkijken op de tijd dat wij Nederlanders als ware Hollandse helden de wereldzeeën bevoeren en die vermaledijde buitenlanders stevig op hun falie gaven. De vaderlandse geschiedenis aan de hand van nationale helden uit een roemrucht verleden. Een beetje zoals je je voorstelt hoe je grootouders in de jaren 1930 op school geschiedenisles kregen.

Aandacht schenken aan de nationale geschiedenis heeft nut, zeker voor kinderen. Je kunt er een gemeenschappelijk kader mee creëren waardoor er een verbondenheid met het Nederlanderschap ontstaat. Zo ging het in oma’s tijd ook. De samenstelling van de Nederlandse bevolking is tegenwoordig echter heel anders dan toen. Deze boekenreeks gaat niet helpen bij het ontwikkelen van een gemeenschappelijk kader. De voorvaderen van veel van onze landgenoten stonden aan de ontvangende kant van de ‘VOC-mentaliteit’ (of van de WIC).

Balkenende was destijds even vergeten dat de VOC-mentaliteit ook negatief uitgelegd kan worden. In de Hollandse heldenreeks is de Nederlandse koloniale geschiedenis voor de zekerheid maar weggelaten. Alleen Piet Hein met de zilvervloot is van de partij. Er valt echter nog veel meer te vertellen. Het zou zo mooi zijn als ook de de keerzijde van deze geschiedenis belicht werd.

Ik doe daarom graag een voorstel voor deel 16 in de kinderboekenreeks: Jan Pieterszoon Coen. In Amsterdam is een basisschool die zijn naam draagt. En dan zijn er nog overal in Nederland de J.P. Coenstraten, standbeelden en de bekende tunnel onder het IJ. Niet gek voor een man die de bevolking van de Banda-eilanden liet vermoorden en verdrijven. Laten we de kids eens uitleggen naar wie hun school vernoemd is. En hoe een substantieel deel van de rijkdom van de Gouden Eeuw verdiend werd door moord en onderdrukking van mensen in Azië, Afrika en Amerika.

De Nederlandse koloniale geschiedenis is bij uitstek een gedeelde geschiedenis. De Gouden Eeuw heeft enkele van de hoogtepunten in onze nationale geschiedenis opgeleverd, maar ook dieptepunten. Die laatste zijn ook onderdeel van ons verleden, en dat besef kan wat mij betreft niet vroeg genoeg bijgebracht worden. En dat gebeurt dus niet door het alleen over ‘Hollandse helden’ te hebben.


Mark Bakker (1984) is historicus en freelance redacteur.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons