nieuwsbrief
menu Asset 14

Op zoek naar mijn favoriete schrijver

Aan de Normandische kust besluit Willem om eindelijk op bezoek te gaan bij zijn lievelingsschrijver. Die blijkt pas te zijn overleden.

Mail

Op vakantie moet ik steeds denken aan een van mijn favoriete schrijvers, Dermot Healy. Ik kampeer hoog op een krijtrots in Normandië. Als ik mijn tent openrits, heb ik uitzicht op de Noordzee. Op de achterflap van een van zijn boeken oogt Healy als een oude visser, met een grote baard en een door het leven getekend gezicht. Indringend kijkt hij de camera in. Healy woont aan de Ierse westkust, vanuit zijn huis heeft hij zicht op de Atlantische Oceaan, zo heb ik eerder ergens gelezen. Misschien kijken we wel tegelijkertijd naar een zee. Die van hem woest en oneindig groot, die van mij rustig en zo smal dat er een tunnel onderdoor kan.

In de elf jaar dat ik zijn werk ken, heb ik verschillende keren overwogen om Healy op te zoeken. Ik stelde me een kluizenaar voor in een klein, eenvoudig hutje. Iemand die het misschien wel kan waarderen als een Nederlandse jongen voor zijn deur staat en zegt hem te bewonderen. Toch heb ik er steeds van afgezien. Mijn Engels is niet al te best, maar dat is niet de reden. Ik was bang dat hij zou tegenvallen, dat ik na de ontmoeting nooit meer op dezelfde manier van zijn boeken zou kunnen genieten. Misschien is hij wel een heel norse kluizenaar, die de deur niet eens opendoet. Maar op die krijtrots in Normandië besluit ik dat ik het gewoon moet doen. Ik moet naar de man aan wie ik zoveel heb gehad bij mijn eigen schrijven. Het wordt sowieso weer eens tijd om terug te keren naar Ierland.

De bocht naar huis

De vorige keer dat ik een vliegticket naar Ierland kocht, was ik eenentwintig. In de bibliotheek zocht ik een boek dat zich daar afspeelde. Lezen over een land terwijl je daar vakantie viert, ik had dat nog nooit gedaan maar het leek me wel wat. Zo stuitte ik op Dermot Healy. Een mooi omslag, de achterflap sprak me aan. Tijdens mijn vakantie – een stuk zuidelijker dan de plek waar Healy woont, maar dat wist ik toen nog niet – merkte ik hoeveel geluk ik had dat ik voor deze roman had gekozen. In cafés, hostels, op stranden en in de bermen langs de weg las ik De bocht naar huis, de vertaling van The bend from home, uitgegeven bij De Geus. Een autobiografie die veel weg heeft van een roman. Als zijn bejaarde moeder aftakelt, zoekt Healy haar op en komen er talloze herinneringen uit zijn jeugd naar boven. Over zijn vader die agent was en jong overleed, over de verhuizing van een dorp naar een stad, over het internaat, over rotzooi trappen, over de meisjes. Verhalen over opgroeien tussen eenvoudige mensen, over het bewegen tussen verschillende plekken en je nergens thuis voelen. Grappig en ontroerend, maar bovenal: levendig. Alsof je tussen de personages staat.

Illustratie: Ludwig Volbeda

In Ierland kwam ik tijd te kort. Ik las en herlas, maakte aantekeningen en schreef passages over. Healy is in stijl en sfeer een voorbeeld voor me. Ik had al heel wat gelezen, van Reve tot Tolstoj en van Marquez tot Foer, maar het was nu alsof ik thuiskwam. Zo wilde ik, nee, zo hóórde ik te schrijven. Eenmaal terug van vakantie las ik mijn moeder passages voor uit De bocht naar huis, bestelde zes exemplaren om uit te delen aan mensen die me dierbaar zijn en kocht een andere roman van Healy, A Goat’s Song. Maar het Engels, doorspekt met Ierse termen, was te pittig voor me. Ik had het idee dat ik wat miste. Gelukkig was een andere roman van hem vertaald: Ongewisse tijden (Sudden Times). In het volgende fragment krijgt hoofdpersoon Ollie, die samen met zijn vriendin in een hotel slaapt, zijn vader op bezoek. Ze hebben een moeilijke relatie. Ollie’s jongere broer is vermoord en Ollie wordt deels verantwoordelijk gehouden, hij had beter op zijn broer moeten letten.

We gingen op de twee krap bemeten bedden zitten en mijn vader nam plaats in de enige leunstoel.
Hij hief zijn port, wij onze gin en we proostten met de glazen. Veel geluk, Mr. Ewing, zei Liz.
Eamon, zei hij, en hij werd helemaal verlegen. En waar kom jij vandaan?
Uit Westport, zei Liz.
Aha, zei hij veelbetekenend. Ik had daar een tante wonen die vanaf het altaar werd veroordeeld omdat ze met een protestant trouwde.
Nee.
Ja.
Ja, dat krijg je.
Zeg dat wel.
Tjongejonge, zei hij, maar jij bent een prachtwijf.
Hij keek me aan.
Ollie.
Ja?
Niets.
Ik zei alleen je naam. Ik probeerde hoe het klonk.
Je ziet hem haast nooit, legde hij Liz uit.
Hij gaf haar een klopje op de knie en keek de kamer rond.

Bij Ongewisse tijden was ik opnieuw verkocht. Steeds legde ik het boek opzij om zelf even te gaan schrijven en dan snel verder te lezen. Healy werd een van mijn favoriete schrijvers, misschien wel de favorietste. Ik begon te pronken met een Ier waar niemand van had gehoord. Dat lijkt misschien op goedkoop intellectueel doen, maar ik vond echt dat meer mensen hem moesten lezen. Helaas kwam het in de elf jaren die volgden niet tot een grote internationale doorbraak. Er werd niets meer van hem naar het Nederlands vertaald.

Op zoek

Het eerste wat ik doe als ik thuiskom uit Normandië, is ‘Dermot Healy’ googelen. Ik wil weten waar hij nu precies woont en of er misschien iets nieuws van hem is verschenen. Er is nieuws, maar het is geen boek. Hij blijkt te zijn overleden. Drie weken voor mijn vakantie. Onverwacht, 66 jaar. Ik zit achter mijn laptop en leun achterover. Ik ben er stil van. Dat ik dit nu pas lees komt omdat geen enkel Nederlands nieuwsmedium over zijn overlijden heeft bericht, in tegenstelling tot de media in de rest van de wereld. Healy schreef geen bestsellers, maar hij was wel iemand. Hij heeft verschillende prijzen gewonnen, werd de ‘Celtic Hemingway’ genoemd en Roddy Doyle en Nobelprijswinnaar Seamus Heany prezen hem als een van de grootste Ierse schrijvers van deze tijd.

De dood doet dingen op internet. Opeens is er tien keer zoveel informatie over Healy te vinden. Ik struin door de nieuwsberichten en de necrologieën van onder meer The Irish Times en The Guardian en typ zijn woonplaats in bij Googlemaps. Ik zweef boven wat mogelijk zijn huis is. De adrenaline jaagt door mijn lichaam, maar dichterbij kom ik niet, deze uithoek van Ierland heeft geen Streetview. Dan lees ik ergens dat er een documentaire over hem is gemaakt. Na wat speurwerk vind ik een deel van de film. Ik ga er goed voor zitten, klik op ‘play’ en daar is hij. Witte baard, ruw gezicht. Hij ligt op bed, zijn ogen gesloten. Langzaam ontwaakt hij. ‘This is me, Dermot Healy,’ zegt een stem. Het is alsof hij uit de dood herrijst. Even later zie ik hem op het dak van zijn schuur staan terwijl er een vlucht ganzen overvliegt. Ik zie hem in zijn stamcafé zitten, in gesprek met een bevriend schrijfster, optreden op een festival waarna hij bier drinkt uit een plastic beker. Healy woonde zeer afgelegen, zo blijkt uit de documentaire, maar hij was geen kluizenaar.

Ik heb er nooit eerder bij stilgestaan, maar Healy deed lang over zijn romans. Zo’n tien jaar ongeveer. Er zijn ook maar vier romans, een verhalenbundel, een autobiografie en enkele dichtbundels van hem verschenen. Hij nam de tijd. Zijn laatste roman heette toepasselijk Long time, no see. Pas wanneer het echt af was, bracht hij zijn werk naar buiten. Hij spreekt daarover in de documentaire. Ik luister naar hem en bedenk me dat ik dat ook moet doen, de tijd nemen met het schrijven. Ik ben maar een gehaast mannetje. Ik ben bang dat ik niet genoeg heb geschreven voor ik doodga. De woorden van Healy ontspannen me. Maar dan bedenk ik me dat hij tamelijk jong is overleden en dat hij misschien ook meer had willen schrijven.

Healy op mijn laptopscherm. Hij leest voor, maakt grapjes, lacht, aait zijn hond Tiny. Hij is kalm en levendig tegelijkertijd. Een zachtaardige man die midden in de wereld staat. Hij loopt samen met zijn vrouw door zijn ouderlijk huis en hij wandelt langs de zee, turend naar de golven. Ik denk: Fuck, wat heb ik een spijt dat ik hem niet heb opgezocht. Dan komt die scène. Healy zit op een rots, een heel andere rots dan die in Normandië. Een enorme golf komt aanrollen en lijkt hem te gaan raken. Healy kijkt onbewogen in een andere richting naar het water. Met veel geweld slaat de golf stuk op de rots, vlak naast de schrijver. Hij blijft droog, geen druppel in zijn gezicht.

Deel 1 en 2 van The Writing in the Sky, de documentaire over Dermot Healy van Garry Keane

Willem Claassen
Ludwig Volbeda is tekenaar. Hij houdt van landschappen bekijken, boeken lezen, brieven schrijven, machines niet begrijpen en werken in schetsboekjes.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5