nieuwsbrief
menu Asset 14

Naar de kerk (IV)

Nikki is niet gelovig. Toch gaat ze sinds kort iedere week naar de kerk, steeds naar een andere. Op hard//hoofd doet ze verslag van haar zondagen.

Mail

“Naar de kerk?” vroeg m’n collega eens verbaasd. “Maar dan moet je zo vroeg op. Wil je niet uitslapen?” In feite valt het altijd wel mee met het tijdstip; waar ik doordeweeks om half negen de voordeur achter me dicht moet trekken, hoef ik voor de kerkdienst geregeld pas om tien voor half elf op de fiets te stappen. Maar in Zuid-Afrika, waar ik op reis ben, is dat wel even anders: de dienst begint hier om acht uur ’s ochtends en hij zal ruim drie uur duren. Ongeveer zo lang als Lord of the Rings of Titanic – maar dan zonder zwaardgevechten of stomende seksscènes.

Niet dat deze kerk zou misstaan in een blockbuster. De Regina Mundi in Soweto, Johannesburg is oud en beroemd: ze diende tijdens de apartheid als onderkomen voor politieke activisten. De kogelgaten staan nog in de muren. De banken staan in drie rijen opgesteld in een lange, diepe zaal, die sober is ingericht, op de blauw knipperende kerstverlichting achterin na.

Als kind ging ik naar een protestantse basisschool. Dat leek mijn ouders handig, als compromis voor opa en oma, die mijn broertje en mij het liefst gedoopt hadden gezien, maar ook nuttig. Nederland is toch een christelijk land, het geloof speelt nog altijd een grote rol in onze maatschappij. Maar dat is niets vergeleken bij Zuid-Afrika. Hier is bijna iedereen christelijk. Het geloof is de gemene deler, het functioneert als een nationale cultuur die mensen verbindt en met elkaar in contact brengt. Politiek en geloof gaan hand in hand: aartsbisschop Desmond Tutu en dominee Frank Chikane zijn eveneens belangrijke politieke activisten Hier is de kerk nog afgeladen. Diensten worden enthousiast gevierd in een mix van uitgelaten dansen en zingen en begeesterde preken.

Illustratie: Liesbeth de Feyter.

Het is een week na Pasen, en de (bijzonder jonge – hij kan niet ouder zijn dan 35) dominee spreekt, als een leraar, over ongelovige Thomas. Volgens hem zijn we allemaal een beetje Thomas; we willen zekerheid, of het nu gaat om het geloof, of de keuze van onze baan of geliefde. Ik zit vooraan in de rij banken en knik peinzend mee.
Mijn vader vertelde me als kind al regelmatig: ‘het enige in het leven dat zeker is, is dat niets zeker is.’ Het zoeken naar zekerheid, leerde ik zo, is iets nutteloos, bij vlagen zelfs iets slechts. Om nu te horen dat diezelfde behoefte menselijk is, begrijpelijk, en bovendien een belangrijk motief in de Bijbel (“Toen Thomas eenmaal Jezus zag, zei hij ‘Mijn Heer, Mijn God’; toen hij overtuigd was, was hij ook écht en voor altijd overtuigd”), doet iets met me. Ik geloof dat ik, voor het eerst, echt iets heb aan de Bijbel. Dat hij me troost.

Als een stand up comedian pikt de dominee iemand uit de eerste rij – mij. “Is dat je vriendje, naast je? Als je met hem gaat trouwen, wil je toch ook zeker zijn dat hij de ware is?” Ik bloos, lach. De rest van de dienst blijft hij me in de gaten houden, knikt naar me en knipoogt. Wanneer hij preekt over een man die elke dag water haalt met een gebarsten kruik, lijkt hij te weten dat hij me raakt.
“Op een ochtend zegt de kruik tegen de man: ‘Ik wil niet meer naar de rivier. Ik ben moe en oud, ik ben gebarsten, voor je thuis bent is de helft van het water uit mij gelekt. Laat me hier blijven.’ De man is verbaasd; ‘Maar kruik toch, je bent mijn favoriete kruik! Is het je nooit opgevallen dat ik jou altijd aan mijn linkerzijde draag? En heb je weleens gekeken naar de linkerzijde van de weg naar huis? Die staat vol met bloemen. Bloemen die jij hebt gewaterd, zodat ze groot en mooi kunnen bloeien. Daarom neem ik jou mee, kruik. Jij zorgt voor de bloemen.’”

“Ik weet", gaat de dominee verder, “dat wij veel problemen hebben. Zuid-Afrika is een gebroken land. Het is een kruik met barsten, waar de helft van het water uit loopt. Maar door die barsten ontstaan er ook hele mooie bloemen. Ik hoop dat we altijd die bloemen zullen blijven zien.” Hij kijkt me nu recht aan, en ik zit zo roerloos mogelijk m’n tranen weg te knipperen. Noem het het vroege uur, noem het de lange zit, maar hij heeft me gebroken. Als ik zo’n kerk in Nederland kon vinden, een waar gedanst werd en gepraat over politiek, een waar mensen op hun verantwoordelijkheid worden aangesproken en getroost voor het ongeluk dat ze niet kunnen verhelpen, dan zou ik, denk ik terwijl ik daar zit op het houten bankje, me er zo toe bekeren. Dit is hoe het geloof zou moeten zijn. En tegelijkertijd weet ik ook dat ik een dienst als deze waarschijnlijk niet meer tegen zal komen, dat een deel van de charme zit in het op vakantie zijn, niets met deze mensen gemeen hoeven te hebben. Stel dat ik werkelijk wekelijks zou gaan, hoe snel slaat troost dan om in bemoeizucht, en warmte in bedrukking?

Nikki Dekker is dichter en redacteur bij vpro.nl en vpro.nl/boeken.

Liesbeth de Feyter studeerde schilderkunst en beeldverhalen aan Sint Lucas in Brussel. Ze werkt als freelance illustrator en striptekenaar en maakt poëtische beelden met een luguber kantje.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5