nieuwsbrief
menu Asset 14

Klein protest

Brieven van en naar een flat naast de derde ringweg van Moskou. Maite en Simone schrijven elkaar over van alles en nog wat. "Alsof de homofobe Russen nu denken: goh, in Amsterdam staan mensen met vlaggetjes te zwaaien, eigenlijk zijn gays best oké."

Mail

Milaya Maite,


Heb ik je al wel eens gezegd dat ik me gloeiend trots voelde toen vorig jaar in Rusland de beelden binnendruppelden van de regenboogdemonstratie tijdens het bezoek van Poetin in Amsterdam? 
“Wat kan het jullie daar nou weer schelen wat er met de homo’s in Rusland gebeurd?” vroeg iemand me. 

“Wij hebben wel grotere problemen dan de homo-kwestie,” hoor ik van Russen vaak als het onderwerp valt. Dat de aandacht van westerse journalisten voor de seksuele minderheden wellicht wat onevenredig is, lees je ook terug in dit artikel uit Sochi tijdens de Olympische spelen, toen de enige gay bar in de stad overspoeld werd met correspondenten.


“Het valt allemaal mee,” zeggen sommige Russen, als je ze toch tot een antwoord dwingt. “Er zijn gewoon homo’s en binnen hun eigen scene hebben die veel vrijheid.”
De onderdrukking heeft vooral betrekking op het activisme, wat voor veel Russen, samen met de woorden 'gay parade', de grootst denkbare catastrofe is.

Vorig jaar was ik met D., mijn lesbische huisgenoot, haar vriendin en mijn Tataar uit. Omdat er een ‘vrouwenoverschot’ was aan tafel, bood een jongen aan om erbij te komen zitten. 
Nooit zal ik de blik in D.’s ogen vergeten toen ze zei: “Wij hebben geen jongen nodig, dit zijn twee stelletjes. Wij zijn lesbisch. Dit is mijn vriendin”. Voorbereid op alles bleef ze hem recht aankijken tijdens de stilte die viel, haar kaken vijandig op elkaar geklemd. 
“Lesbisch?” stamelde de jongen, maar hij herwon zichzelf snel weer: “Oh ja, dat ken ik van filmpjes op het internet,” zei hij met vieze glimmende oogjes. Uit die filmpjes had de jongen geconcludeerd dat een relatie tussen vrouwen wel wat ruimte voor een man overliet. De ontmoeting eindigde niet op vriendelijke noot, maar er vielen geen gewonden, ondanks dat het daar na wat stemverheffingen wel op begon te lijken.

Afgelopen 9 mei (tijdens de viering van een WOII overwinning) kreeg ik de uitnodiging om de avond af te sluiten op een klassnoj, een (te gek) besloten dakterras. Maite, zoals je uit ervaring weet kunnen dakterrassen gevaarlijk romantisch zijn. De ondergaande zon, vers-fruit-cocktails en een trompettist zorgden ervoor dat dit dakterras een bij uitstek sexy toneel werd.

Totaal onverwacht, maar niet tegen mijn zin, zoende vriendinnetje E. mij ineens, terwijl wij aan de bar, omringd door mensen, stonden te wachten. Geroep steeg op om ons heen, we negeerden het. 

S., een Russische schoonheid die ons mee had genomen naar het feestje, gaf een goedkeurende knik. "Molodjets," zei ze. "Goedzo. Ik heb ook een vriendin, al drie jaar. We wonen samen, maar het is geheim." 
Blijkbaar moet je fysiek tonen dat je oké bent met ‘niet-traditionele’ uitingen van seksualiteit, voordat iemand je zulke informatie toevertrouwt.

Do zvidanya,
Simone

Gorbatsjov begroet Honecker. Foto: Joseph Proepper.

---

Lieve Simone,

Ik las je brief met een glimlach. Zoenen met een meisje op een Moskous dakterras! Behalve dat het een prachtig moment moet zijn geweest – jullie twee op dat dakterras vol feestgangers, het uitzicht over die immense stad, fruitcocktails, trompetmuziek – vind ik het stoer. Mijn beste vriendin die bovenop een flatgebouw in Rusland een kleine, lieve vorm van protest uitoefent.

Ja, ja, ik weet dat je het niet met me eens zult zijn, het was maar een zoen. Maar Simone, de invloed van dit soort kleine tegendraadsheid moet je niet onderschatten. Pussy Riot speelde in de kerk uit je vorige brief rammelpunk met sokken op hun hoofd en Poetin zweette peentjes. De vrouwen van Femen bewijzen dat het tonen van beschilderde tietjes al genoeg is om regimes in woede te laten uitbarsten.

Dat Poetin-protest in Amsterdam is ook zo’n voorbeeld. Honderden regenboogvlaggen, gebalde vuisten en soepele heupjes zwaaiden vrolijk richting het Scheepvaartmuseum. "We’re not Putin up with this!" riepen we.
Het zal je niet verbazen dat onze vriend N. destijds heel sceptisch reageerde op dat protest. "Alsof de homofobe Russen nu denken: goh, in Amsterdam staan mensen met vlaggetjes te zwaaien, eigenlijk zijn gays best oké. Dit helpt toch geen zier."

Misschien is dat zo. Toch wil ik het liefst van de daken schreeuwen dat het niet uit zou moeten maken op wie je verliefd wordt. Al was het maar om mensen als onze homovriend uit Montenegro een hart onder de riem te steken. Want ik zag hem laatst in Londen, Simone, en het gaat niet zo goed met hem.

Het is op zich natuurlijk al opzienbarend dat hij zijn transformatie van Montenegrijnse macho naar Londense fairy zonder al te veel kleerscheuren is doorgekomen. Ik weet nog hoe verbaasd we waren toen we hem voor het eerst in zijn nieuwe hoedanigheid zagen: hij was als een slang uit zijn oude huid gekropen, gaf zichzelf uitgelaten over aan zijn nieuwe identiteit en leek gelukkiger dan ooit.

Toen ik hem in Londen sprak, was van die vrolijkheid helaas geen sprake meer. Zijn ouders mochten niets weten van zijn ware ik, maar, vertelde hij me, onlangs vonden ze tijdens zijn bezoek aan Montenegro berichtjes van zijn geliefde op zijn telefoon. Het idee dat hun enige zoon homo zou zijn was onverteerbaar. Zijn vader dreigde met zelfmoord, zijn moeder huilde: "wat zullen de mensen wel niet van ons denken!" Noodgedwongen verzekerde hij zijn ouders ervan dat het allemaal een misverstand was, en dat hij natuurlijk ‘gewoon’ op meisjes viel. "Waar ik ook ben, ik ben constant bang dat ze er toch achterkomen," vertelde hij me. Ik keek naar zijn vermoeide, treurige gezicht en probeerde woorden te vinden om hem te troosten, maar alle woorden leken waardeloos tegenover deze ellende.

Dus Simone, ook al was het ‘maar een zoen’, het was misschien ook een piepklein deukje in het stalen gestel van Poetins Rusland, of dan tenminste een steunbetuiging aan mensen zoals je vriendin S. en onze arme Montenegrijn. Ik ben trots op je.

Liefs,
Maite

-

Freelance journalist Simone Peek (1988) woont in Moskou, Maite Karssenberg (1989) in Amsterdam. Ze waren nog guppies toen ze elkaar leerden kennen en hebben nog steeds geen idee hoe de wereld in elkaar zit, maar vinden het wel leuk om erover van gedachten te wisselen.

Maite Karssenberg is schrijfster, historica en programmamaker. Ze houdt van vergeten geschiedenissen en idem reisbestemmingen, de zee en zelfreflectie. Maar het meest nog houdt ze van boeken lezen.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5