nieuwsbrief
menu Asset 14

Doorbreek de spiraal

Artikel Rutger Lemm
Mail

Ik heb een hekel aan optimisten. Een al te positieve voorstelling van zaken leidt onvermijdelijk tot teleurstelling – zie Obama. Mensen die met een brede glimlach beweren dat het leven een grote opeenstapeling van liefde en vreugde is, zijn blind voor de realiteit. Het is een terugkerende discussie tussen mijn vriendin en mij. Als we tijdens een wandeling de weg kwijt raken, ziet zij het van de zonnige kant: dit is goed voor onze conditie, het is een mooie dag, we vinden de weg wel terug. Voor mij is dat een naïeve ontkenning van de feiten, die het alleen maar moeilijker maakt om het probleem op te lossen. Ik benoem liever de kloterigheid van de situatie met een grap (“Ik heb nu al zo’n medelijden met de andere wandelaars die onze levenloze lichamen morgenochtend zullen vinden!”) en ga er vanuit dat het allemaal nog wat erger wordt. Dan kan het alleen maar meevallen.

Dit is een misvatting. Een van de grootste problemen van ons mensenbestaan is het bestaan van negatieve spiralen. Negativiteit leidt altijd tot meer negativiteit. Het is nooit zo dat haat liefde tot gevolg heeft – hooguit agressieve seks. Woede zorgt - WEES GODVERDOMME TOCH EENS REDELIJK - voor méér woede. Angst is een self-fulfilling prophecy: doordat je bang voor reigers bent, kun je geen voet buiten de deur zetten of daar zit weer zo’n roeipotig monster vervaarlijk naar je te staren, vanaf het dak aan de overkant van de straat. In het geval van positieve gevoelens kan hetzelfde proces plaatsvinden (smile and the whole world smiles with you) maar net zo vaak het tegenovergestelde: vrolijkheid leidt tot irritatie, kalmte leidt tot jaloezie, liefde leidt tot haat.

Hersenonderzoek heeft aangetoond dat ons brein een voorkeur voor negativiteit heeft, zo schrijft Jonathan Haidt in The Happiness Hypothesis (2006). Voor negatieve ervaringen bestaat er zelfs een snelkoppeling, de amygdala, die een directe verbinding met ons ‘vermijdingssysteem’ heeft. Positieve ervaringen worden langzamer verwerkt, en minder snel in ons geheugen opgeslagen. Evolutionair gezien is dit logisch: gevaar dient direct vermeden te worden om te overleven, positiviteit kan wel even wachten. Een lieve e-mail heeft minder prioriteit dan een moordlustige clown.

De wereld lijkt eenzelfde zwak voor het kwaad te hebben. Je kunt er uren over doen om een grote taart te bakken, terwijl er maar één subtiele armbeweging nodig is om hem op de grond te gooien. Het is veel makkelijker om boos op je huisgenoot te zijn omdat hij de afwas weer eens heeft gebruikt om een enorme maquette van een futuristische stad te bouwen, dan een gesprek erover te beginnen. Het is fijn om liggend in je bed de wereld te haten, en het kost veel minder energie dan naar je werk gaan of een meisje om haar nummer vragen. Het negatieve is de meest voor de hand liggende keuze, in elke situatie weer. Deze gedachte is, vanzelfsprekend genoeg, verdomde deprimerend.

Dit is natuurlijk niet het hele verhaal. Anders zou je dit stukje niet hebben kunnen lezen, omdat je buren je ogen zouden hebben gebruikt als soepballen nadat je ze raar aankeek op de gang. Hoor daar, het engelengezang! Er is ook nog het Goede! Het positieve vergt moed omdat het tegennatuurlijk is, en wat is er menselijker dan het negeren van onze biologische impulsen? Wij kunnen de negatieve spiraal doorbreken. Niet door onrealistisch optimisme, maar door soms over onze eerste terughoudende neiging heen te stappen. Door je fout toe te geven, ondanks dat je boos bent. Door een verdrietig persoon een knuffel te geven, ook al vind je diegene niet zo aardig en stinkt hij of zij een beetje. Door dit stukje gewoon uit te lezen, terwijl het nu wel iets te sentimenteel wordt, naar jouw smaak. Doe het.


Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons