nieuwsbrief
menu Asset 14

12 Years a Slave

Artikel Joyce de Badts
Mail

In Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar actuele zaken. Deze keer over een bioscoopbezoek en het contrast, of het gebrek daaraan, met de echte wereld.

Abdirhaman, een van mijn cursisten, zegt dat hij komende vrijdag niet naar de les kan komen. Hij heeft een sollicitatiegesprek.
"Oh ja, wat goed, waarvoor dan?", vraag ik.
“Een sollicitatiegesprek”, herhaalt hij, “voor werk”.
Ik lach hem geduldig toe: “Maar voor welke job dan?”
Hij fronst en zegt: “Gewoon, voor ’n job mevrouw.”
“Mevrouw”, dat blijft hij maar zeggen, hoewel ik mijn naam al meermaals op het bord heb geschreven. Zijn naam kost mij ook moeite. Abdirhaman schudt zijn hoofd als ik blijf aandringen: “Het maakt niet uit waarvoor. Werk is werk. Ik ken het adres, ik weet hoe laat ik er moet zijn, dat is het belangrijkste. Voor welke job het is, hoor ik dan wel.”

Wanneer de eindgeneriek van Steve McQueens 12 Years a Slave loopt, blijven de meeste mensen zitten, de bak popcorn nauwelijks aangeraakt, niet direct in staat om op staan en de beelden van zich af te schudden. In twee uur tijd zagen we hoe Solomon Northrup, een zwarte man die in het negentiende-eeuwse Washington wordt ontvoerd en in het zuiden als slaaf wordt ingelijfd. Hij verliest zijn identiteit, wordt gedehumaniseerd, vernederd en afgeranseld. “De enige manier om te overleven”, raadt een lotgenoot hem aan, “is om je zo stil mogelijk te houden, en te doen wat je gevraagd wordt. Laat niet merken dat je kunt lezen en schrijven, want an educated nigger, is a dead nigger.”

Northrup komt aanvankelijk terecht op de plantage van ene William Ford. Ford erkent het intellect van zijn slaaf, beschermt hem van belagers en verkoopt hem wanneer blijkt dat hij niet langer veilig is op zijn plantage. De wet laat het houden van slaven toe en de wet is de wet, Ford probeert er gewoon het beste van te maken. Dat maakt hem ‘een goed mens’.

Minstens twee derde van mijn cursisten leert Nederlands omdat ze zonder de kennis van het taaltje dat enkel wordt gesproken in anderhalf land, samen zo groot als een puist op de aardbol, niet kunnen werken. Zonder werk, geen papieren; zonder papieren, geen werk. Catch-22 van het zuiverste water. Abdirhraman was vroeger in Somalië ingenieur, in mijn klas speelt hij zonder morren een kinderachtig rollenspel waar elke puber zijn neus voor zou ophalen.

Vrijdag heeft hij een sollicitatiegesprek. Waarvoor, dat maakt dus niet uit. ‘Droomjob’ bestaat niet in het vocabularium van mijn cursisten. En iedereen, ook ik, lijkt dat normaal te vinden. Zo’n Abdihraman kan toch niet bezig zijn met ambitie of talent? We staan hier al in voor z’n hachje, je kunt ook niet alles hebben.

Ik ben een William Ford. De wet is de wet. En ik, in mijn leraarsrol, probeer er maar het beste van te maken: hen die verdomde taal machtig maken. Dat maakt mij ‘een goed mens’.

Na twaalf jaar komt de misdaad aan het licht. Een beambte uit het noorden komt het veld opgestormd met Northrups papieren. Het staat zwart op wit: hij is een vrije neger, geen slaaf. Voor wat het nog waard is, is hij gered en mag weer mens worden.

Op een ochtend tijdens mijn les komt er iemand binnengestormd met een dikke aktetas: “Hier zijn de papieren van Abdirhaman!", roept hij buiten adem. "En die van Quinta en Azizi en Pierre-René en, en, en, en, en….! Ze zijn vrij nu! Het was allemaal maar een vergissing!”
Eind goed, al goed.

Nee, natuurlijk niet.

Wanneer ik me uit de stoel heb losgemaakt en de zaal verlaat, zie ik twee zwarte vrouwen gearmd naar buiten gaan. Ze huilen: heftig en met diepe halen.

Is het vergezocht parallellen met het verleden te trekken? Belerend? Afgezaagd misschien?
Of is 'pijnlijk' het woord dat ik zocht?


Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons