nieuwsbrief
menu Asset 14

Nederlandsch

Artikel Maartje Smits
Mail

“Was ik maar in Amerika geboren, of desnoods in Londen...” heb ik meerdere vrienden wel eens horen zuchten. Alsof ons kleine taalgebied het enige is wat hun literaire succes nog in de weg staat. “Engels is zoveel rijker, eleganter...” Het Engels heeft misschien meer woorden, toch is dat, geloof ik, geen excuus. Ons simpele boerentaaltje kan ook best melodieus en poëtisch zijn. Hoewel ik de laatste ben om te beweren dat een schrijver zich tot zijn moedertaal moet beperken, hier dan toch een TIP voor de herwaardering van onze taal. Want het Nederlands hoeft niet te klinken alsof het uitgesproken wordt door een scheldende kettingroker met keelkanker.

Toen in 2007 een van onze poëziedocenten op de Rietveld jurylid van de VSB poëzieprijs was, probeerden mijn klasgenoten en ik hem te overtuigen van één van de genomineerden. In De herfst van Zorro schrijft Rodaan Al Galidi over het leven van een held in zijn nadagen. In korte zinnen dicht hij vanuit het hoofd, het hart en de penis van Zorro. Deze held heeft de zon achtergelaten in een ander land, net als de schrijver zelf, die in 1998 vluchtte uit Irak. In eerste instantie was ik niet helemaal overtuigd van de bundel met korte zinnen en eenvoudige woorden, maar toen ik Rodaan hoorde voorlezen veranderde er iets. Zijn gedichten waren ritmisch en lyrisch, de woorden die eerst eenvoudig leken, ontroerden me. Het deed me denken aan hoe mensen die echt kunnen koken van de laatste restjes uit je koelkast toch een bijzonder gerecht kunnen maken. Uit de sobere Nederlandse taal, kon Al Galidi charme en verleiding doen opborrelen. (Luister hier naar een radioboek van Al Galidi, of hier naar een gesprek over zijn werk.)

De afgelopen weken verschenen er alarmerende berichten over de mogelijke uitzetting van Rodaan in het nieuws. Hoewel de VSB poëzieprijs in 2007 niet naar hem ging, kreeg de dichter door de nominatie landelijke bekendheid. Dat jaar 'genoot' hij nog van het Generaal Pardon, maar in 2011 deed hij de verkorte inburgeringstoets (zijn asielprocedure duurde maar liefst 9 jaar). De dichter haalde echter niet genoeg punten, en terwijl hij voor zijn boek De autist en de postduif de Europese Unie Prijs voor Literatuur ontving, werd hij in Nederland niet voldoende ingeburgerd bevonden. Nederlanders moesten zich schamen, kopte de Volkskrant, dat wij inburgering testen met vragen als: Mo heeft een uitkering en wil zijn zoontje naar de crèche laten gaan. Wie betaalt daarvoor? Rodaan kon onder andere geen antwoord geven op de vraag of een vrouw, nadat zij een miskraam gehad heeft, gelijk weer ongesteld wordt.

Soms heb ik het gevoel dat Nederland niet van zichzelf houdt. Dat we de mooie dingen verstoppen en idealen wegschoffelen in gedoogbeleid. Toen ik nog eens luisterde naar het radioboek Februari van Schiphol van Al Galidi, schaamde ik me een beetje voor het land dat hij beschrijft, maar tegelijkertijd werd ik opnieuw verliefd op zijn taal, mijn taal. Iedereen heeft wel eens met een toerist door zijn eigen stad gefietst. Wiebelend en onhandig, maar vrolijk bellend, wijst je logé je op de mooie dingen die je allang niet meer zag. Door de ogen van de ander krijgt zelfs het parkje met junks een bepaalde charme. Zo zit het ook met onze taal. Wanneer iemand het Nederlands niet volledig beheerst, zoekt hij naar vertalingen. Op die manier legt hij nieuwe betekenissen in woorden die wij allang vlak en alledaags vinden. Uitgesproken door een buitenlander, komt in het Nederlands de schoonheid naar boven waar we normaal gesproken zo haastig aan voorbij fietsen.


Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons