nieuwsbrief
menu Asset 14

Amour

Wie wil er niet oud worden als voormalig pianodocenten Anne (Emanuelle Riva) en Georges (Jean-Louis Trintignant)? Ze zijn de tachtig gepasseerd, wonen in een prachtig appartement, houden nog steeds veel van elkaar en verkeren in goede gezondheid. Totdat Anne een beroerte krijgt. Ze glijdt af, wil niet meer. Het leven blijkt broos en afscheid nemen moeilijk. Michael Hanekes nieuwste stelt de vraag: wat is liefde als de ander eigenlijk dood wil?

Mail

Julia: Je weet hoe het afloopt, maar het is toch verrassend. Net als het echte leven. Ontroerend.

Boy: Er rolde zelfs een paar keer een traan over m'n wang. De laatste keer dat me dat gebeurde, kan ik me niet eens herinneren – tijdens een film althans. Gelukkig kon er af en toe ook gelachen worden, waardoor de film een warmte kreeg die bij Hanekes eerdere werk ontbreekt.

Emy: Ik las dat critici dit zijn “meest tedere” film noemen. Ik vind hem echter wreder dan ooit.

Julia: Wat is er dan zo wreed aan? Mensen krijgen toch beroertes? Ze gaan toch dood? En dat is gewoon niet mooi. Dat stinkt.

Emy: Helemaal waar, maar los van de vraag of je dat ook op deze manier in beeld moet brengen, vind ik het voornamelijk wreed op psychologisch vlak. Anne, de vrouw die de beroerte krijgt, wil helemaal niet meer verder leven. Haar man Georges gijzelt haar met zijn zorg, en dat wordt (in mijn ogen) een steeds naarder spel tussen die twee. Maar misschien zag ik het te veel in traditionele Haneke-termen.

Boy: Huh? Gijzelt met zijn zorg? Maar vooral: traditionele Haneke-termen? Wat bedoel je?

Emy: Door films als Funny Games, La Pianiste en Caché ben ik het gewend dat mensen in zijn werk wrede spelletjes met elkaar spelen. Eerst dacht ik dat dat hier niet zo was en was ik stiekem jaloers op die twee oude mensen die nog zoveel liefde voor elkaar voelen. Toen bleek dat zij eigenlijk wil sterven en hij haar per se in leven wil houden dacht ik: van iemand houden is ook diegene belemmeren, omdat je wilt dat hij of zij bij je blijft.

Julia: Ik zie het heel anders. Georges kan gewoon niet eerder accepteren dat het voorbij is. Dat ze eigenlijk al weg is gegaan. Iedereen is egoïstisch in de liefde.

Boy: Inderdaad, en Georges is daarvan de imperfecte, buitengewoon menselijke verpersoonlijking. Hij is mijn nieuwe held: vol liefde voor degene van wie hij houdt, draagt hij het leed waardig en is hij, uiteindelijk, bereid tot het uiterste.

Julia: Anne vertelt Georges dat ze niet meer wil. Als hij daaraan geen gehoor geeft, vraagt ze hem alleen er niets meer over te zeggen. Want ze weet dat ze niet meer van hem kan verlangen.

Emy: Dat bewijst mijn punt toch? Je kunt gijzelen een sterk woord vinden, maar feit is dat zij niet meer wil, maar voor hem maar een beetje door blijft lijden.

Julia: Dat heet dus liefde.

Emy: Ja, precies, dus wat dat betreft vond ik het als vrijgezel wel troostend.

Boy: Hahaha.

Julia: De film verbeeldde de vraag 'waarom leef je?' in die zin heel mooi. Want zo duidelijk is het niet. Je wilt dat het leven doorgaat. Maar wat is dat dan, leven? Ademen? Liedjes zingen? Voordat het misging was de kwaliteit van Georges' en Anne’s bestaan overduidelijk. Op welk punt moet je besluiten dat het het niet meer waard is?

Boy: Dat is een goede en moeilijke vraag, maar waar jullie aan voorbij lijken te gaan, is dat er ook zoiets is als een buitenwacht. Die vindt nog altijd dat je ondraaglijk moet lijden voordat er euthanasie aan te pas mag komen. En op eigen houtje je vrouw omleggen, dat is heel andere koek. Liefdevolle koek in dit geval, maar toch.

Emy: Maar die vraag kwam helemaal niet aan de orde.

Boy: Dat Haneke het niet expliciet aan de orde brengt, betekent niet dat het niet aan de orde is. Waarom denk je dat Anne niet naar een ziekenhuis wil? Natuurlijk, omdat ze bang is en het leven haar daar verschrikkelijk lijkt, maar ook omdat er geen uitzicht op een einde is. Niet als het aan keurig binnen de lijntjes kleurende dokters ligt in ieder geval. Zeker in Frankrijk, waar actieve euthanasie nog altijd verboden is.

Julia: Het was bovendien ook een dokter die haar beroerte veroorzaakte, zo wordt tussen neus en lippen door verteld. Er was 5 procent kans dat het mis zou gaan bij haar operatie. En het ging ook mis.

Emy: Dus is deze film eigenlijk een aanklacht tegen de medische zorg?

Julia: Dat vind ik een nogal heftige uitleg. Uiteindelijk heeft de buitenwereld er geen klap mee te maken. Die zuster die onbeschoft en vervelend is, wordt er uitgebonjourd en zelfs de kinderen komen amper aan bod. Het pathetische gehuil van de dochter lijkt haast onrealistisch. Sterven doe je alleen. En soms een beetje met zijn tweeën.

Boy: Over alleen sterven gesproken, ik zag deze film in m’n eentje. Is het dragelijker als er iemand naast je zit die af en toe je hand vastpakt?

Julia: Nou ja, ik ben er met mijn verloofde heen geweest. Daarvan hoop je toch dat hij ook nog van je houdt als je oud bent en kwijlt. Maar hij vond het walgelijk. Bij elke close-up van een door de ouderdom getekend gezicht, keek hij weg.

Emy: Zullen we dan later maar samen in hetzelfde bejaardentehuis gaan zitten en elkaars kwijl wegvegen?

Julia: Dan mag jij de filmlijst samenstellen.

Boy: En luisteren we de hele dag naar het verfijnde pianospel van Alexandre Tharaud.

Redactie

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5