nieuwsbrief
menu Asset 14

Löyly

Artikel Stéphanie Heeren
Mail

Als niet-gelovige-maar-wel-gedoopte vertoon ik me bijna nooit in de kerk, maar met kerstavond vraag ik voor de zekerheid toch altijd om vergiffenis als ik op m’n hostie kauw. De kerstdiners van mijn familie - ze zouden niet hetzelfde zijn zonder een beetje mot - verlopen ook elk jaar volgens hetzelfde stramien. Mijn vader moet en zal koken, mijn moeder grinnikt zenuwachtig en zegt dat ze bij nader inzien niet voor alle kinderen evenveel cadeau’s heeft gekocht, en mijn oom en tante bezweren dat we het volgend jaar echt bij hen thuis doen. Tot zover zal het je wellicht bekend voorkomen, maar een paar jaar terug is ons assortiment najaarsrituelen uitgebreid, en wel met löyly.

Elk jaar, zo net na de drukke kerstdagen, ga ik met mijn moeder en zus naar het ‘Wellness Resort’ bij ons om de hoek, voor de sauna’s. Wij zijn van die moderne mensen die voor zingeving liever op een bankje zitten te zweten, dan te bidden. Ik kan al genieten van het woord: löyly (spreek uit: leu-luu), Fins voor ‘stoom’. Eigenlijk betekent löyly meer: het is het effect dat optreedt als je koud water over de hete stenen in de sauna giet. Er komt een stoomvlaag vanaf en er gaat een heatwave door de ruimte. Dit kun je gemakkelijk zelf doen, in welke sauna dan ook. Maar tijdens één van mijn saunabezoeken maakte ik kennis met iets bijzonders: ijslöyly.

Nietsvermoedend zat ik in een blokhut. Een medewerkster vertelde met een rustgevende stem welke specialiteit op het programma stond. Ze had een grote doek bij zich, die was vastgespijkerd aan een houten lat. Na de löyly-vlaag hield ze de doordrenkte doek op haar rug. In één ruk zwaaide ze de lat over haar hoofd, en liet een regen van ijskoude druppeltjes op ons neerdalen. Daarna was het tijd om een frisse neus te halen en water te drinken. Voor we aan de tweede zit begonnen, werd iedereen gescrubd met ijskruimels.

Het is zaak om na een saunabezoek geleidelijk en goed af te koelen, eindigend in het dompelbad. De saunadame was er al, en bij haar stonden de moeder en dochter die ook bij het ritueel waren. Het kleine meisje wilde het ook graag proberen, maar stond enorm te aarzelen om in het koude bad te gaan. “Ik kan je er niet in duwen” zei de saunadame, “dit moet je echt zelf doen.” Ik gaf het goede voorbeeld en ging voorzichtig het water in. Kopje onder, en snel in de handdoek. Ik liep de tuin uit, richting het hoofdgebouw. Net voor ik de deur achter me dicht trok, hoorde ik een gil en een plons, gevolgd door gegiechel.


Stéphanie Heeren

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons