nieuwsbrief
menu Asset 14

Kleuren horen

Kunst Videoredactie
Mail

In oktober en november organiseert het Materiaalfonds The Disappearance of Colour, een reeks van lezingen en films dat het derde en laatste deel vormt van The Weight of Colour, een internationale manifestatie waarin kleur centraal staat. In oktober publiceren wij in samenwerking een aantal columns over kleur. Aflevering III: kleuren horen.

“Luister, ik hoor geel!” Voor sommige mensen zijn letters, cijfers en woorden zo sterk gerelateerd aan kleur, dat ze ze daadwerkelijk zien als kleur. Een ‘2’ is bijvoorbeeld geel en een ‘6’ rood. Andere mensen proeven geluiden. Weer anderen horen kleur. Er zijn verbindingen tussen hun zintuigen die bij andere mensen niet voorkomen. Dit heet ‘synesthesie’. Het verschijnsel komt nogal vaak voor bij kunstenaars. Zo zag bijvoorbeeld Wassily Kandinsky kleuren als hij naar muziek luisterde en ook de Russische componist Scriabin associeerde kleur met muziektonen. Ali Nikrang maakte geïnspireerd door Scriabin een kleurrijke compositie genaamd See sounds and hear colors.

Kleuren zien wanneer je muziek hoort is voor de meesten nog wel te bevatten, maar wat als je kleuren kunt horen? Neil Harbisson is sinds zijn geboorte geheel kleurenblind; hij ziet alles in zwart-wit. Maar een paar jaar terug ontwikkelden wetenschappers voor hem een elektronisch oog dat kleur detecteert en omzet in hoorbare frequenties in zijn hersenen. Nu hoort Harbisson op deze manier welke kleur hij voor zich heeft. Hij luistert naar schilderijen en vindt het bij het aankleden ’s ochtends vooral belangrijk dat hij goed klinkt. Maar ook andersom gaat dit op. Wanneer hij nu een muzikale symfonie hoort, hoort hij dus een symfonie van kleuren.

De kleurenblinde Neil Harbisson hoort via een apparaatje op zijn hoofd de hele regenboog

Hallucineren zonder drugs, is hoe synesthesie wel eens wordt omschreven. Eerder dan een afwijking, is het verschijnsel juist een verrijking van onze waarnemingsmogelijkheden. Je ziet de werkelijkheid anders, of je ziet meer dan de werkelijkheid. Een dergelijk effect is ook te bereiken met hallucinerende middelen zoals LSD, dat in de jaren zestig van de vorige eeuw zeer in trek was. Een wondermiddel voor de gewone mens om geluiden te zien en kleuren te horen.


Fragment uit The Trip (1967)

Als je twee mensen met synesthesia bij elkaar zet, zodat niet twee maar nog meer zintuigen door elkaar gaan lopen, zouden er bizarre taferelen kunnen ontstaan. Synesthesia van Terry Timely laat een bizar huishouden van twee broers met synesthesie zien. Het levert dan ook surrealistische scènes op.


Synesthesia (2009)

Francine Mendelaar is directrice van het Materiaalfonds. Om het 40-jarig bestaan te vieren, organiseert het fonds een internationale manifestatie over kleur. 


Videoredactie

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons