Illustratie: Mirjam Dijkema

Big spender Bos, de lessen van Van Dis, het nee tegen Obama en de authenticiteit van Walter Benjamin." />

Illustratie: Mirjam Dijkema

Big spender Bos, de lessen van Van Dis, het nee tegen Obama en de authenticiteit van Walter Benjamin." />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Nee-fase

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Hard//talk is de seismograaf die de trillingen van de tand des tijds registreert. Wat heeft ons afgelopen week bezig gehouden? Wat bespraken we bij de koffieautomaat en waar lagen we wakker van? Deze week vijf korte commentaren van onze redacteuren.

Mail

De Hofstad

Waar we het voor doen

Weet u het nog? Eind 2008 stonden meerdere Nederlandse banken door toedoen van hun eigen stommiteiten op omvallen, zoals dat zo mooi heet. Ons hele financiële stelsel stond op instorten. Toenmalig minister van financiën Wouter Bos sprong in de bres, kocht Fortis en ABN Amro op, gaf talloze andere banken een broodnodige miljardeninjectie en redde ons van de ondergang. Bos werd alom geroemd om zijn daadkracht en snelle handelen, en werd verkozen tot politicus van jaar. De Nederlandse schatkist was een slordige 100 miljard lichter – vergeef me als ik er een miljardje naast zit.
Dat was toen. Nu, ruim drie jaar later, mogen de Nederlandse burgers gezamenlijk zo'n 16 miljard euro inleveren aan elementaire voorzieningen als zorg, sociale zekerheid en onderwijs. De presentatie van het eindrapport van De Wit II, de parlementaire enquétecommissie die onderzoek deed naar de crisismaatregelen, kon daarom niet beter getimed worden: het is altijd goed om te weten waar je het ook weer allemaal voor doet.
De bankencrisis dus, daar begon het mee. Bij het managen van die crisis zijn nogal wat fouten gemaakt, zo staat in het ruim zevenhonderd pagina's tellende rapport. Er is slecht gecommuniceerd, nog slechter onderhandeld, en oh ja, er werd door een communicatiefoutje 5 tot 8 miljard teveel betaald voor Fortis. Harde, zorgwekkende conclusies. Het was crisis, natuurlijk, en niemand wist wat voor catastrofe ons precies te wachten stond, maar toch, er blijken wel heel veel belastingcenten over de balk te zijn gesmeten. Maar waar wordt ophef over gemaakt? Over het aangetaste blazoen van Wouter Bos, die het toch niet zo goed had gedaan als we toen dachten. Dus doet de een na de ander nu zijn best om de eer van Bos te redden. Eerst Zalm, toen Wellink, en daarna keurde ook Diederik Samsom het harde oordeel over zijn partijgenoot af. Wouter Bos, zo blijkt, daar moet je vanaf blijven. En die teveel betaalde miljarden? Ach, die betalen wij burgers binnenkort netjes weer terug.
Het is goed om te weten waar we het voor doen.

Door Tirza de Fockert

Machtige Media

Van Dis geeft les

Het mooiste televisieprogramma van het moment is zonder twijfel Van Dis in Indonesië, waarin de auteur onderzoekt "hoe het Nederlandse verleden nog doorklinkt in het Indonesische heden". Iedere zondagavond leidt hij de kijker vijftig minuten rond in het paradijselijke land vol rariteiten en sporen van de Nederlandse koloniale honger. Adriaan van Dis is onze charmante onderwijzer, die iedereen inpakt met zijn persoonlijke benadering. Hij is open, oprecht en brutaal waar nodig.
Maar, zo bepaalden "de Kijkwijzer-sukkels": in de zaterdagmiddag-herhaling van aflevering zes moesten enkele fragmenten onzichtbaar worden gemaakt. Van Dis' ergernis was zeer begrijpelijk. Het betrof scènes uit een Indonesische oorlogsfilm waarin een Nederlandse kolonist een Indonesiër laat mishandelen, die daardoor bloed spuwt. De beelden zijn maar kort te zien, minder gruwelijk dan sommige items in het Journaal, en een relevant stukje Nederlandse geschiedenis. “Eindelijk wordt er eens een fraai staaltje koloniaal gedrag vertoond op de Nederlandse televisie en dan moet dat onzichtbaar worden gemaakt. Schandelijk!” aldus Van Dis.
Nederland lijkt (no pun intended) Oost-Indisch doof als het gaat om haar verleden. Gemakshalve zijn we vergeten hoe we als een stel imperialistische beesten de wereld over zijn getrokken en een spoor van onderdrukking hebben achtergelaten. Liever zien we onszelf als reislustige ondernemers die de wereld over trokken. 'VOC-mentaliteit' noemde Balkenende het schaamteloos, een term die sommigen nog steeds trots inboezemt. Nederland verhandelde ooit zo’n 550.000 Afrikaanse slaven, maar Zijlstra beëindigt de subsidie aan het NiNsee en zwarte pieten sieren nog altijd de verpakkingen van chocoladeletters. En met een beetje pech horen we over een paar dagen dat er van de Nederlandse bijdrage aan ontwikkelingshulp weinig overblijft.
We kunnen, kortom, wel een beetje onderwijs gebruiken. Aanstaande zondag geeft Van Dis weer les, om 20.25 op Nederland 2. En wie niet had opgelet, kan de eerste zeven afleveringen hier terugkijken.

Door Kelli van der Waals

Nieuws in beeld

Breivik had gevraagd om uitzending van zijn getuigenis, maar het hooggerechtshof bepaalde dat de media de getuigenis niet mag uitzenden op televisie. Nagenoeg alle tv-opnamen die tijdens het proces tegen Breivik in de rechtszaal worden gemaakt blijven de komende 25 jaar geheim.

Illustratie: Mirjam Dijkema

De Kunsten

Net echt

Terwijl in Nederland ruim een miljoen mensen het afgelopen weekend voor 1 euro een museum bezochten, heeft het Google Art Project inmiddels topstukken van 151 musea in beeld gebracht. Als bezoeker dwaal je digitaal door de gangen van musea van New York tot New Delhi en bekijk je werken van Jeff Koons, Botticelli en oude Romeinen tot op de millimeter.
'Maakt Google Art museumbezoek overbodig?' is dan al snel de vraag. “Zelfs aan de meest volmaakte reproductie ontbreekt een ding: het hier en nu van het kunstwerk – zijn unieke bestaan op de plaats waar het zich bevindt”, schreef filosoof Walter Benjamin in 1935. Als ik hem nu op mijn laptop de poriën op de wang van Venus kon laten zien, zou hij waarschijnlijk tot tranen geroerd zijn. Maar zelfs wanneer het mogelijk is de mooiste werken uit wereldwijde collecties met een enkele klik in hoge kwaliteit op je scherm te toveren, bezoeken mensen dus nog steeds musea. Zelfs al brengt de techniek ons perfecte kopieën, het hier en nu van het kunstwerk doet er nog steeds toe, benadrukte Benjamin toen en toont Google vandaag. Kunst en techniek concurreren niet met elkaar, maar gaan juist hand in hand. De website mag dan prachtig zijn, als bezoeker krijg je vooral zin om de musea daadwerkelijk te bezoeken.
Ik ben er, met Walter Benjamin onder de arm, rotsvast van overtuigd dat mensen oog in oog willen staan met een kunstwerk. Zelfs als we ooit de foto's van Google Art kunnen printen met een 3D printer. Mensen willen authenticiteit ervaren. Dat geldt niet alleen voor kunstwerken. Op de vraag of musea nog wel een gebouw nodig hebben, zei de Londonse curator Iwona Blazwick tijdens een lezing in Amsterdam met een ondeugende glimlach: “Well, don't forget that museums are great to pick up people.”

Door Roos Euwe

Ver weg

Nee-fase

Elke ouder kan erover meepraten: de nee-fase, waarbij kinderen van twee tot drie jaar stelselmatig weigeren om mee te gaan in de plannen van hun ouders. Het wordt ook wel de peuterpuberteit genoemd. Onlangs was ik bij mijn zus voor de eerste verjaardag van mijn neefje, en zag ik hoe talloze andere moeders worstelden met hun opstandige kinderen. “Ik WIL niet naar huis!” De half-gedecideerde, half-geneerde vrouwen sleurden hun kinderen aan de arm mee naar buiten.
Zo moet Barack Obama zich ook regelmatig gevoeld hebben. De grote politieke doorbraak van de senator van Illinois was zijn speech op de Democratische Conventie in 2004, waarbij hij riep: “There is not a liberal America, or a conservative America, there is the United States of America!” De strijd tegen polarisering was een van de fundamenten van zijn campagne.
In zijn speech voor de leden van de Associated Press op 3 april jongstleden is er niets van dit idealisme over. Een zichtbaar geïrriteerde Obama lijkt alle hoop op compromissen opgegeven te hebben en wijst bijna wanhopig naar het ‘extreme’ budgetvoorstel van de Republikeinen, dat niets anders is dan ‘sociaal darwinisme’. Het contrast is schrijnend.
De polarisering is in Obama’s eerste termijn alleen maar toegenomen. Tijdschrift The New Yorker kreeg verschillende memo’s uit het Witte Huis in handen. Ze schetsen een beeld van een president die worstelt met een paradox: om de polarisering te doorbreken, heb je macht nodig, maar om macht te behouden, moet je polariseren. De Republikeinen zeggen onvermoeibaar 'nee', omdat elke strohalm voor Obama een verlies voor hen betekent. Deze week sneuvelde Obama’s ‘Buffet rule’, een plan om de belasting voor topinkomens te verhogen (overigens nog lang niet naar het Europese niveau) en een dezer dagen spreekt het Hooggerechtshof zich waarschijnlijk negatief uit over de omstreden Zorgwet (Obamacare), een van zijn weinige successen.
Hoe ga je met de nee-fase om? Volgens de website peuteren.nl moet je vooral begripvol zijn over de weigering en jouw kant van het verhaal uitleggen, zodat het kind zich serieus genomen voelt. Dat heeft Obama lang geprobeerd.
Bij een driftbui in de supermarkt gelden echter andere regels: “Zeg op rustige, vastberaden toon: 'Je moet nu naar mama luisteren,' pak je kind kalm en beheerst op en zet het in de auto.”
Het lijkt er op dat Obama, mocht hij de kans krijgen, de volgende vier jaar voor deze strategie zal kiezen.

Door Rutger Lemm

Redactie

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5