De comédienne stierf een jaar geleden. Sanne en Rutger maakten het van dichtbij en op afstand mee. " /> De comédienne stierf een jaar geleden. Sanne en Rutger maakten het van dichtbij en op afstand mee. " />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Floor van der Wal

Stand-up comedian Floor van der Wal stierf op 25 maart 2011, na een verkeersongeval op het Amsterdamse Mercatorplein. De automobilist reed door. Rutger kende Floor goed, Sanne had haar nooit ontmoet, maar zag het ongeluk vanuit haar huis gebeuren. Twee verhalen, over nabijheid en afstand, insiders en outsiders.

Mail

De klap

Door Sanne Rispens

Op 25 maart 2011, om een uur of één ’s nachts, zat ik samen met mijn toenmalige geliefde en een goede vriendin wijn te drinken aan mijn eettafel. Ik had die avond gekookt en we zaten nog wat te praten en sigaretten te roken. We waren een beetje moe en een beetje aangeschoten.

Toen hoorden we de klap.

Het was doodstil op straat, en dit was het soort klap waarvan je meteen rechtop gaat zitten, een geluid dat je onmiddellijk vertelt dat er iets mis is – als een pistoolschot of brekend glas. Buiten zagen we een auto slingerend midden op het kruispunt tot stilstand komen. Twee mannen stapten uit. Ze schreeuwden, een van de twee begon te rennen. Ze leken niet te weten wat ze moesten doen.

We dachten dat ze met hun auto een stoplicht hadden geraakt, en dat ze daar nu ruzie over hadden. Ik vroeg me af of ik de politie moest bellen, maar besloot nog even af te wachten.

"Ligt daar iemand?" zei mijn vriendin opeens geschokt, "Nee toch?" Ze wees. Helemaal aan de andere kant van de straat konden we een vage vorm onderscheiden. Er lag echt iemand, heel stil en tegen de stoeprand aan. Bijna tegelijkertijd zagen we de verwrongen fiets, midden op het kruispunt.

Mijn vriend belde 112, er was al hulp onderweg. Het volgende moment hoorden we de sirenes.

"Je moet er naartoe gaan," zei ik tegen mijn vriend, die arts was. Maar de ambulance kwam al aanrijden, en hij zei dat hij niets kon doen wat de hulpverleners niet konden doen.

We stonden vastgenageld voor het raam, en zagen hoe de ambulancebroeders zich over de donkere vorm ontfermden. Het duurde lang, te lang.

"Dat is niet goed," zei mijn vriend. "Ze zijn aan het reanimeren." Met bleke gezichten gingen we weer aan tafel zitten, terwijl de straat werd afgesloten door de technische recherche, en de ambulance nog steeds op de straathoek stond. Af en toe keken we om naar het schouwspel: de lampen van de recherche wierpen een luguber licht op de fiets die nog steeds midden op de weg lag, met ernaast een verfrommeld stuk metaal dat leek op een nummerbord.

In de loop van de volgende dag hoorde ik dat het slachtoffer in het ziekenhuis was overleden. Die avond hoorde ik haar naam: Floor van der Wal. Een 26-jarige stand up comedian, die net was aangenomen bij de Comedytrain. Als gevolg van een zuurstoftekort bij haar geboorte leed ze aan spasmes. Ik had haar wel eens in een televisieprogramma gezien, en was onder de indruk van haar heldere uitstraling. Floors ouders vertelden in een interview met Volkskrant Magazine afgelopen weekend dat Floor het vaak erg moeilijk had met haar aandoening, maar ze was ambitieus genoeg om zichzelf naar binnen te vechten in het gesloten wereldje van de stand-up comedy.

Het is een jaar geleden, maar ik vind het nog steeds moeilijk om aan die avond terug te denken. Ik heb mijn eettafel in de andere hoek van de kamer gezet, weg van het raam. De straathoek waar in de week na het ongeluk een zee van bloemen en kaarsjes verscheen, mijd ik nog steeds.

De automobilist die Floor aanreed is doorgereden. Hij reed zo hard dat wij hem niet eens hebben gezien: de auto die wel stopte, reed achter hem. Floor werd zo hard geraakt dat ze het hele kruispunt over werd geslingerd. De automobilist werd enkele dagen later gearresteerd, en aangeklaagd voor doodslag. In februari van dit jaar kwam hij weer op vrije voeten. Hij is voor vijf jaar zijn rijbewijs kwijt.

Op de straathoek waar een jaar geleden bloemen lagen, maakte een onbekende een graffiti-afbeelding van Floor. De eigenaar van het pand vond het goed dat de afbeelding blijft staan, als een klein monument.

Maar voor mij blijft die straathoek altijd een blinde vlek, waar ik niet naar kan kijken zonder die misselijkmakende klap weer te horen. Een herinnering aan een surreële nacht, waarin ik getuige was van het einde van een leven, van een meisje dat ik niet kende, en wiens gezicht nu op een muur tegenover mijn huis staat.

De lift

Door Rutger Lemm

Het was onvermijdelijk dat ik Floor zou leren kennen. We waren allebei beginnende comedians en in onze onstilbare honger naar meer gelach en applaus werden we samen net als veel lotgenoten langs hetzelfde rijtje open podia en wedstrijden gevoerd. Toen we samen de halve finale van de Culture Comedy Award bereikten, werden we tijdens lange gesprekken achterin het tourbusje echte vrienden. Na de halve finales vergat de jury bij het noemen van de finalisten mijn naam voor te lezen. Ik zat al treurend mijn spullen te pakken, toen Floor de kleedkamer van de Arnhemse schouwburg binnenstormde en riep: “Rutger! Je bent toch door!” Ze was bijna nog blijer voor mij dan voor zichzelf.

Tijdens de drie maanden durende finalistentour speelden we in grote theaters door heel Nederland. Floor en ik hadden allebei nogal veel grappen over het vrijgezellenbestaan en vaak werd vanuit de zaal of door de MC gesuggereerd om simpelweg iets met elkaar te beginnen. Hier lachten we dan ongemakkelijk om.

Een jaar later was ik door de audities van Comedytrain gekomen en begon zij ook steeds vaker in Toomler op te treden. Ze zocht me op, maar ik was zelf te veel aan het worstelen om nog naar de twijfels van iemand anders te kunnen luisteren. We leden allebei heel erg onder de prestatiedruk en de permanente onzekerheid, maar ik zag haar als concurrent. Ik was kritisch op haar materiaal, maar eigenlijk was ik jaloers op haar vermogen om een hele zaal zonder enige grap voor zich te winnen. Ons contact verwaterde. Na een jaar werd me verteld dat mijn proefperiode bij Comedytrain niet verlengd werd, en ik kwam nooit meer in Toomler.

Op de avond na haar ongeluk was ik op een feestje van de Haagse kunstacademie, in een loods. Twee jongens achter een laptop waren net aan een vaag noise-concert begonnen toen mijn broertje, die toen nog in de Kleine Komedie werkte, me sms’te: "Comedian van Comedytrain aangereden hoor ik hier? Weet jij wie?" Ik liep direct naar buiten en belde een van de jongens. Hij zei: "Ja, dat klopt. Het is Floor. Ze is overleden." De leden van Comedytrain waren samengekomen in hun comedyclub en er werden niet veel grappen gemaakt; er moet een unieke, bijna angstaanjagende sfeer hebben gehangen.

Terug op het feestje vertelde het meisje dat me voor het feest had uitgenodigd dat ze de vorige avond bij een vriendin aan het Mercatorplein in Amsterdam had gegeten, toen ze opgeschrikt waren van een klap. “Dat meisje was wel zes meter door de lucht gevlogen. Heel naar.”

Ik wilde weg uit de loods, en vertrok met twee vriendinnen. Op het station moesten we rennen voor de nachttrein en misten hem net. Rennen voelde belachelijk op dat moment, alsof mijn benen iets belangrijk vonden wat mijn hoofd niets kon schelen. De volgende trein kwam over een uur. De meisjes zeiden: “Kom, we gaan liften.” Ze stopten auto’s voor het station met het soort meisjesenthousiasme dat elk voertuig doet afremmen. Al snel vonden ze met zes jongens die in twee auto's naar Amsterdam gingen. Zij stapten in de achterste, ik in de voorste.

Het waren van die jongens die hun ontmaagding waarschijnlijk in een kelderbox in het bijzijn van hun vrienden hadden beleefd, maar het lukte maar niet om me echt zorgen te maken. Niemand droeg een gordel, ze draaiden harde gangsterrap en er werd een joint doorgegeven. Op de stille snelweg reden ze hard, steeds harder, ik zag de snelheidsmeter van 100 naar 110, naar 120, naar 130, naar 140 gaan. Mijn hoofd duizelde van de adrenaline, de hiphop, de joint, de verwarring. Ze gaven me sinaasappelsap en een sigaret en stelden geen vragen, het was eigenlijk wel prettig.

We scheurden Amsterdam binnen en de jongens zetten de meisjes en mij keurig af bij onze fietsen. “Wow, dat was raar maar wel gaaf,” zei een van hen.

In de weken erna was ik verbaasd over de enorme aandacht voor het ongeluk. Het leek net alsof Floor een cabaretier was die elke week voor een uitverkochte zaal in Carré had gestaan, in plaats van een zoekende comedian die eindelijk wat zekerheid kreeg. Maar de rouw om de dood van een jong persoon is in feite een rouw om onze eigen sterfelijkheid, om de kwetsbaarheid van onze lichamen. In de jeugd leeft de illusie van het eeuwige leven het sterkst, en als een van de jongelingen dan toch sterft, lijken we het even niet te begrijpen. Zij is ook voor mij de enige leeftijdgenoot die er niet meer is. Floors handicap en optimistische persoonlijkheid, en de brute wijze waarop ze van het leven beroofd werd, maken haar een pijnlijk treffend symbool voor het onrecht van ons bestaan.

De kerk was afgeladen. Haar ouders spraken heel liefdevol en dapper. Floors vader hield zich lang groot, zijn arm om zijn vrouw geklemd, maar brak uiteindelijk toch. Haar broer, een professionele snowboarder en een enorme kerel, las snikkend een kwetsbare toespraak van zijn telefoon voor. Er was geen boosheid, alleen heel veel verdriet - tekenend voor een familie die in de maanden erna weigerde mee te gaan in de volkswoede over ons rechtssysteem. Theo Maassen verklaarde dat hij altijd fan van Floor was geweest. We trokken in een lange stoet in de lentezon achter de kist aan en de comedians maakten voorzichtig hun eerste grapjes. Het was troostend, het was mooi, maar het zou natuurlijk nooit genoeg zijn.

Twee weken voor haar dood was ik Floor tegengekomen in de Kleine Komedie. We hadden elkaar een jaar niet gezien. Ik reageerde gereserveerd, maar ze prikte erdoorheen met een grap en een stomp op mijn schouder. Ik lachte en gaf haar een knuffel. Ze vertelde trots dat ze was aangenomen bij Comedytrain. Op haar gezicht vormde zich de typische stralende glimlach en ze zei: “Ik heb je gemist, man.” Ik aaide haar ongemakkelijk over haar arm en loog dat ik snel naar een optreden van haar in Toomler zou komen kijken.

Had ik toen maar gezegd: ik jou ook, man.

Redactie

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5