Illustratie: Gemma Pauwels

Roken: je weet dat het slecht is, maar je doet het toch. Brankele kijkt je aan en schudt haar hoofd." />

Illustratie: Gemma Pauwels

Roken: je weet dat het slecht is, maar je doet het toch. Brankele kijkt je aan en schudt haar hoofd." />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Nicotine

Iedereen weet dat het roken van sigaretten doodongezond is. Dat weerhoudt een grote groep rokers er niet van om lekker te blijven paffen. De reden: nicotiana tabacum. Brankele schijnt haar licht op de effecten en bijwerkingen van nicotine.

Mail

In Parijs rookt iedereen. Ondanks het rookverbod dat ook hier zijn intrede gedaan heeft en het opmerkelijke gebrek aan sigarettenautomaten, staat iedereen continu te paffen. Het staat ze ook goed, de Parijzenaars; de pseudo-intellectuelen met baguettes onder hun arm; de culturele snobs met baretten op hun hoofd; de mode-magnaten met zwierende draperieën om hun tengere lijfjes. Tussen de ietwat getuite lipjes die de Franse uitspraak vergt, past nou eenmaal precies een sigaret. Op het moment van schrijven bevind ik me op een typisch Parijs terras. Wederom wordt er aan elk tafeltje gerookt. En het assen? Dat doet men op de grond. De straten zijn één grote aaneengeschakelde asbak. Wat maakt nou, behalve de eventuele imago-druk en populariteitswensen, dat mensen roken? Wat is nicotine precies, dat het zovelen in haar greep heeft en doet verstikken?

Jean Nicot

De Fransen stonden ooit aan de bakermat van de sigaret, misschien dat daar hun voorliefde vandaan komt. De tabaksplant Nicotiana tabacum werd in 1560 vanuit Brazilië naar Parijs gebracht door de Franse ambassadeur Jean Nicot. Hij offreerde de tabakszaadjes aan de Franse koning omdat ze medicinale werkingen zouden hebben en onder andere zouden helpen tegen migraine en de de pest. Al snel raakte het goedje in de mode aan het hof en de hogere Franse klassen. Inmiddels rookt ongeveer 18% van de wereldbevolking. Per jaar worden er vijf triljoen (5.000.000.000.000) sigaretten verkocht, wat neerkomt op een gemiddelde van 5000 peuken per roker. Een flink uit te klauwen gelopen hobby dus. En waarom doet men dit ook alweer?

Illustratie: Gemma Pauwels

Omdat nicotine rustgevend werkt. Het ontspant de spieren, vermindert stress, angst en pijn en vergroot tegelijkertijd je alertheid. Naast dat je er onmiddellijk uitziet als James Dean, is een peuk de ultieme ontspanningsmethode die precies in de korte pauze op je drukke werkdag past. Daarnaast zorgt nicotine echter voor een versnelde hartslag, een verhoogde bloeddruk en transpiratie. Dus als je rookt omdat je wat minder zenuwachtig voor de dag wil komen op je eerste date kom je van een koude kermis thuis. Je geeft een weliswaar kalm, maar bezweet plakhandje bij ontmoeting. Not so cool, James.

Nicotine is een olieachtige vloeistof die grotendeels verdampt bij het roken van een sigaret. Van de negen tot zeventien milligram die er in een sigaret zit, blijft er slechts tien procent over om je lichaam en geest mee te benevelen. Wanneer je rookt – en wel inhaleert natuurlijk hè, sukkel – wordt de nicotine via je longen snel in de bloedsomloop opgenomen en bereikt het de hersenen in krap tien seconden. Elk hijsje is dus een instant boost voor je centrale zenuwstelsel. De nicotine in sigaren- of pijpsrook wordt daarentegen veel makkelijker via de mond en neus geabsorbeerd, en hoeft daarom ook niet geïnhaleerd te worden. Overigens komt er nog veel meer nicotine vrij in het lichaam wanneer je de tabak kauwt of tussen je lip en tandvlees houdt. Een voorbeeld hiervan is snus: zeer populair in Zweden, waar vooral de mannen massaal zijn overgestapt van sigaret-lurken op snus-sabbelen om in hun nicotinebevrediging te voorzien. Het duurt vervolgens ongeveer twee uur voordat de helft van de geïnhaleerde nicotine je lichaam weer verlaten heeft. Dit afbraakproces in de lever wordt vertraagd door menthol. Mensen die de Deanstijl niet aankunnen en fanatiek mentholsigaretten roken in een tevergeefse poging toch nog stoer te zijn, komen er dus niet gezonder van af.

Geluksbezorger

Eenmaal ingeademd hecht nicotine zich aan cholinerge receptoren, die onder andere het samentrekken van spieren veroorzaken. Ze bevinden zich overal in je lichaam en hersens, en prikkeling ervan kan dan ook heel uiteenlopende veranderingen teweegbrengen. De stimulatie van gevoelssensoren in je maag maken je misselijk, de zure appel waar je als beginneling doorheen moet bijten. De stimulatie in je darmpartij zorgt voor een acute behoefte het toilet op te zoeken – handig ter preventie van obstipatie als je op reis bent in verre landen. Stimulatie van de bijnieren zorgt voor een toename van adrenaline, wat naast de verhoging van hartslag en bloeddruk ook de alertheid verscherpt. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat leren (onder stress) wordt gefaciliteerd door nicotine, en dat de concentratie wordt aangescherpt. Afhankelijk van de dosis kan nicotine dus oppeppend of juist kalmerend werken.

Naast deze lichamelijke effecten werkt nicotine ook nog in op je psyche. Het zorgt namelijk voor een verhoogde afgifte van dopamine, de neurotransmitter die betrokken is bij beloning en plezier. Dit zorgt ervoor dat roken zo verslavend is; je ademt namelijk letterlijk een geluksbezorger in. Als het mentaal gezien al niet helemaal lekker gaat, kan nicotine de gemoederen helpen bedaren. Het onderdrukt namelijk hallucinaties en wanen bij schizofrenie. Vandaar ook dat veel schizofrene patiënten (±75% !) sigaretten roken bij wijze van zelfmedicatie. Bij het stoppen met roken krijgen forse rokers te maken met een behoorlijke cold turkey: hun hersens worden ineens ontdaan van de artificiële zaligmakers, en moeten dit gebrek aan dopamine op eigen kracht weer zien te compenseren. De puur fysieke ontwenningsverschijnselen houden 2-3 weken aan, maar de psychologische drang naar nicotine kan nog veel langer duren. Het lijkt overigens voor donkere mensen nog lastiger te zijn om het roken op te geven, omdat nicotine een hoge affiniteit heeft voor weefsel met veel melanine (pigment).

Kankerstokjes

Het klinkt dus, op de initiële vieze smaak na, heel aantrekkelijk om te roken. Je wordt lekker relaxed: kalm maar scherp, vrolijk maar wel alert. Wat was er ook eigenlijk alweer mis mee? O ja, kanker. Nicotine is op zich niet bijster gevaarlijk, maar de populairste wijze van inname is dat wel. Het mag geen geheim meer heten dat roken waanzinnig slecht is voor de gezondheid. Naar schatting zal roken in 2030 ongeveer 17% van alle sterfgevallen wereldwijd veroorzaken. Rokers sterven gemiddeld jonger en lopen een extreem verhoogd risico op legio ziektes: long-, blaas-, slokdarmkanker, hart- en vaatziekten, chronische bronchitis, om er maar een paar te noemen. Kinderen van rokende moeders zijn kleiner dan gemiddeld, hebben 50% meer kans op overgewicht en vaker fysieke en mentale problemen. Bij vrouwen zorgt nicotine ook nog voor een verminderde productie van oestrogenen. Dit kan resulteren in een verminderde vruchtbaarheid, vervroegde menopauze, broze gewrichten en een ultralage stem. Daarbovenop komt nog eens de karakteristieke grijze, bleke gerimpelde huid die nicotine veroorzaakt door de elastinevezels in je huid en vitamine A af te breken. Dus door roken ga je niet alleen jonger dood, je wordt ook sneller oud.

Het enige positieve aspect aan roken (naast dat het misschien stressverminderend werkt, maar goed, dat doet een rondje rennen ook) is het verlaagde risico op Alzheimer en Parkinson dat ermee verbonden lijkt te zijn. Dus als je je hele leven hebt getracht net zo stoer te zijn als James, wacht jou misschien net zo een helder maar tragisch vroeg einde. Volledig bij je bewustzijn, vervuld van nog enorm levendige herinneringen aan hoe ontzettend tof je wel niet was met die sigaret in je mond, zal de kanker je langzaam maar zeker uit elkaar scheuren en veel te vroeg de dood in jagen. Pas très cool.

Brankele Frank
Gemma Pauwels is freelance illustrator en woont in Amsterdam.

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal?

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit.

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke […]

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen.

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare […]

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar?

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde.

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan.

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars […]

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws.

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5