Amuletten, talismannen, geschminkte kinderen en wensbomen: een kunstenares leerde over het bezweren van het kwade oog. " /> Amuletten, talismannen, geschminkte kinderen en wensbomen: een kunstenares leerde over het bezweren van het kwade oog. " />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Dazzle the Evil Eye

Journalistiek Gastbijdrage
Mail

Het boze oog en de bezwerende maatregelen die mensen treffen om dat af te weren. Dat was de fascinatie van Merina Beekman in een notendop. Twee jaar geleden stierf zij, 48 jaar oud, aan de gevolgen van borstkanker. De tentoonstelling waarmee haar werk nu in Kunsthal KAdE te Amersfoort wordt geëerd draagt de toepasselijke naam Dazzle the Evil Eye. Het resultaat is een innemende ode aan een "geconcentreerd en volstrekt authentiek oeuvre."

Beekman liet zich inspireren door de ervaringen die zij opdeed tijdens haar reizen naar het Midden-Oosten en Noord-Afrika. De magische schoonheid waarmee moslimbruiden zich omhullen; de bezwerende kracht die uitgaat van de hand van Fatima; de gedetailleerde versiering van Pakistaanse vrachtwagens; het boeide haar allemaal. Pas jaren later ontdekte zij thuis dat haar fascinatie alles te maken had met bezweren. En dat die patronen en vormen, amuletten en talismannen waar zij zo door geboeid werd, allemaal pogingen waren om het kwaad buiten de deur te houden.

Beekman wist het al op de academie: "Het gedoe met verf, de stank van de terpentine, het gemodder met kleuren past niet bij mij." Tekenen, dat lag haar beter, bij voorkeur met min of meer verdunde Oost-Indische inkt. Dat had niks met soberheid maken, maar het afzien van kleur bood haar naar eigen zeggen tegenwicht voor de overdadige rijkdom van haar beeldtaal. Zij had genoeg aan het zwart en het wit en alle de subtiele grijstinten daartussen voor haar figuratieve voorstellingen waarin Afrikaanse krijgers, geschminkte kinderen en wensbomen een hoofdrol spelen. Haar materiaal, bestaande uit onregelmatig gevormd papier, fluweel en ander textiel, dompelde zij er het liefst in onder. Dit leverde haar wat je noemt een heel eigen ‘handschrift’ op.

In de driedelige catalogus zien we Beekman een paar keer in haar atelier. Verder veel beeld van haar werk en dat van de rest van de deelnemers aan de tentoonstelling in Amersfoort. Dit gedeelte van de catalogus leest haast als een beeldroman, zo associatief reageren de werken van haar figuratieve generatiegenoten op elkaar. Met name het trio van Dumas, Beekman en Haitjema is een verhaal op zich.

In het midden van de catalogus zijn een aantal details van Beekmans werk vergroot afgedrukt. Op het dunne papier achterin is aandacht voor de persoon en kunstenaar Marina Beekman. Galeriehoudster Martita Slewe herinnert zich haar eerste tentoonstelling met Marina en curator Nicole Roepers vertelt over het zelfgemaakte fabeldierenboek dat ze haar gaf bij de geboorte van Roepers zoon.

Het zijn vooral deze lieve woorden aan het eind die van dit boekje een oprecht eerbetoon maken. Voor wie een volledig retrospectief verwacht moet deze catalogus wat tegenvallen. Het A5 papierformaat is bovendien absoluut te klein om een goed begrip te krijgen van de wandvullende intensiteit van Beekmans werk. Maar het papier, dat per catalogusonderdeel anders is en de harmonicabinding, geven het wel degelijk iets authentieks, iets ‘Merina’s’. Iets tactiels.

De tentoonstelling Dazzle the Evil Eye is nog t/m 8 mei te zin in Kunsthal KAdE te Amersfoort.

Sara Spoelstra (1983) is journalist en cultuurwetenschapper.

(Deze TIP verscheen eerder op de site van Boekhandel Athenaeum)


Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons