Rechtse media durven kleur te bekennen, de tegenpolen blijven angstvallig stil. Waarom eigenlijk?" /> Rechtse media durven kleur te bekennen, de tegenpolen blijven angstvallig stil. Waarom eigenlijk?" />
nieuwsbrief
menu Asset 14

De angst van links

Vroeger had Nederland zuilen, daarna was de hele wereld kapitalistisch of communistisch. Nu lijken alleen de rechtse media hun identiteit nog te ontlenen aan hun politieke voorkeur. Waarom durven linkse media zich niet uit te spreken?

Mail

Clairy Polak werd onlangs onderscheiden met de "Sonja Barend Award", de prijs voor het beste televisieinterview van het jaar. Op de dag dat ze deze prijs in de wacht sleepte, bracht ze naar buiten dat ze juist zal stoppen als interviewster voor Nieuwsuur. Dit programma is uit de as van het afgebrande NOVA en Netwerk gerezen, die beiden onder vuur lagen omdat ze te gekleurd nieuws zouden brengen. Ook Polak wordt er persoonlijk van beschuldigd links te zijn, en dat is tegenwoordig ernstig not-done. Haar verweer luidt dat ze slechts kritisch is en met de award op zak mag ook niet minder van haar gezegd worden. Sinds de opkomst van het populisme in Nederland is de journalistiek echter meer en meer in een spagaat over haar eigen toonzetting beland. Wakker Nederland, Powned, de Telegraaf en Elsevier hebben geen enkele moeite om kleur te bekennen, maar zelfs de Volkskrant valt dezer dagen niet echt meer links te noemen, terwijl het toch ooit zulke linkse rakkers waren. Er is iets flink veranderd.

Na de verzuiling

Lange tijd is Nederland opgedeeld geweest in zuilen en hebben de media daaraan hun identiteit en kleur kunnen ontlenen. Voor het overgrote deel is de verzuiling nu weggevallen. De opdeling die ontstond in de Koude Oorlog, met communistisch en kapitalistisch als extremen, is ook niet erg relevant meer tegenwoordig. Wat overblijft is een maatschappij die zoekt naar houvast en identiteit. De journalistiek vormt daarin geen uitzondering. Hij heeft moeite zich duidelijk verstaanbaar te maken en lijkt te twijfelen over wat hij kan en mag vinden. Het verhaal van Polak is tekenend: in een verzuild systeem had ze haar eigen hokje gevonden, maar nu lijkt Hilversum nogal met haar in de maag te zitten. Als Polak een daad wil stellen, zou ze volmondig verklaren dat ze inderdaad links is. So what? Maar ze weet wel beter, het zou professionele zelfmoord zijn, dankzij de erfenis van een vermoorde politicus.

Pim Fortuyn serveerde kritiek op hem categorisch af als demoniserend en dus schandalig, verachtelijk zelfs. Een tactiek die na hem ook door andere politici, allemaal rechts en veelal populistisch, met succes is ingezet. De verhouding tussen de rechts-populistische Fortuyn en de media was hooggespannen. Kritiek op de rechtse politiek kon niet langer zonder pardon worden verkocht, zeker niet na zijn dood. Aan de andere kant van het spectrum werd 'zegggen waar het op staat' juist het nieuwe credo. Na achtenhalf jaar lijken de gevolgen van dit trauma nog altijd actueel. De column die Afshin Ellian schreef voor Elsevier op 13 oktober (De Übermensch van onze tijd is de linkse mens) staat dusdanog bol van het Halsema-bashen dat de term demoniseren hier toch minstens even goed van toepassing zou zijn. Toch moet Halsema het zonder deze rugdekking stellen.

Elsevier lijkt er mee weg te komen, niet omdat het rechts is – want het blad is rechts, héél rechts, maar omdat Elsevier niet bang is, of hoeft te zijn, voor zijn eigen kleur. Onbedoeld is Elsevier zo een voorbeeld voor de linkse media. Keihard kleur bekennen is géén schande, ook al is links Nederland dat gaan geloven. Het tegendeel is hier bewezen. Geen voorvechter van het vrije woord zal dat ooit durven ontkennen.

Onevenwichtig

Journalisten zijn mensen, soms links, soms rechts, soms geen van beiden. Mensen die bovenop de actualiteit zitten. En iemand die veelvuldig met een specifiek onderwerp bezig is, vormt daar een mening over. Dat is een kerngezond en volkomen normaal fenomeen en heeft een belangrijke rol voor het begrip van betreffend onderwerp. Een gebalanceerd mediabestel dwingt de consument haar eigen mening niet op, maar geeft de gelegenheid om weloverwogen zelf te besluiten wat men vindt. Aan de andere kant krijgt een goed opgevoede moderne nieuwsconsument zijn informatie van meer dan één bron. Het internet biedt daar volop gelegenheid toe. Maar dan moeten wel alle meningen in de media evenredig gehoord worden.

Zolang maar een deel van de media zonder omweg voor haar mening durft uit te komen, is eenzijdigheid het gevolg. Het landschap wordt opgetekend door een uitgesproken rechtse en zacht fluisterende linkse pers. Knappe consument die daar balans uit weet te plukken. Het lijkt tijd te zijn voor die fluisterende media om ook eens goed de keel te schrapen. Nederland luistert naar en leest wat de luidste spreker brengt. Als die luidste sprekers maar één toonsoort kennen, dan is dat geen vrij gesproken woord en dus geen persvrijheid. De roep van rechts dwingt een antwoord van de overzijde af. Het is tijd dat men dat onder ogen ziet.

Een gastbijdrage van Bernard Koekoek

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5