Illustratie: Gemma Pauwels

Nederland houdt van XTC. Maar wat doet dat pilletje nou eigenlijk met je?" />

Illustratie: Gemma Pauwels

Nederland houdt van XTC. Maar wat doet dat pilletje nou eigenlijk met je?" />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Extatisch geluk

XTC is een Nederlandse specialiteit. Brankele is gefascineerd door de prettige effecten die het pilletje heeft, maar laat niet na om ook de fysieke bijwerkingen te onderzoeken.

Mail

De wereld lacht naar je in al haar schoonheid. En jij lacht naar de wereld, terwijl je alle spieren die dat geluk mogelijk kunnen overbrengen aanspant. Maar moeite kost het je niet; je wil niets liever, sterker nog, kan niet anders dan je lichaam in zijn geheel overgeven aan de muziek, de liefde, de lichten, het dansen. Je lijkt over de grond te zweven, terwijl je die niettemin met ferme kracht bespringt. Je knijpt in de armen van je medegenieters en glijdt met je handen over je gezicht. Je vingers tintelen, maar de aanraking lijkt van iemand anders te komen. Je bent gelukkig en straalt - als je vrienden gelukkig zijn en stralen. Als je bij het vallen van de middag je bed in glipt, voel je je nog kiplekker en fruitig fris. De volgende dag heb je overal spierpijn en geen honger, je geniet van het groepje mensen om je heen en doet het rustig aan. De donkere lethargische katerdeken die je het liefst over je heen trekt komt pas op dag twee. Maar het kwaad is reeds daarvoor geschied: de euforie heeft haar sporen achtergelaten in je hersenpan. Het is niet altijd gezond om gelukkig te zijn.

In het begin van de 20e eeuw werd in Duitsland getracht XTC in te zetten als vermageringspil, ‘met enkele komische bijwerkingen’. Die laatsten zullen er wel voor gezorgd hebben dat dit toch geen daverend succes werd. Pas in de jaren negentig kwam de stof op in de partyscene. Oorspronkelijk zou de drug MPT gaan heten, vanwege de verhoogde empathische gevoelens. Met de naam Ecstasy kreeg de drug uiteindelijk een hipper en cooler imago. Tot ongeveer een half jaar geleden was Nederland de grootste producent van XTC ter wereld. Inmiddels is die twijfelachtige eer aan Canada overgegeven.

MDMA

De werkzame stof in een XTC-pil is MDMA, wat een afgeleide is van amfetamine (ook wel bekend als speed). Als je proefdieren amfetamines toedient (alles in naam van de wetenschap) gaan ze meer rondrennen maar hebben ze minder specifieke aandacht voor hun omgeving, worden ze agressiever en besteden ze meer tijd aan het schoonlikken van hun vacht. Typisch gedrag dat niet zou misstaan op een gemiddeld housefeest.

De voornaamste werking van MDMA is het ontregelen van de huishouding van de neurotransmitter serotonine en in mindere mate dopamine. Normaal gesproken wordt serotonine uitgescheiden door zenuwcel A, geeft het een signaal door aan zenuwcel B en wordt dan weer opgenomen door cel A om later opnieuw gebruikt te kunnen worden. Wanneer MDMA aanwezig is, hecht het zich aan de receptoren van serotonine. Dit zorgt voor a) een verhoogde productie serotonine in de zenuwcel, en b) een vertraagde heropname, waardoor de reeds vrijgegeven serotonine langer werkzaam blijft. Netto ontstaat er dus een enorme serotonineboost. Afhankelijk van het hersengebied waarin dit plaatsvindt, veroorzaakt deze toename de uiteenlopende karakteristieke lichamelijke en geestelijke veranderingen.

Ups

Na een half uurtje is de MDMA vanuit de dunne darm opgenomen in het bloed en heeft het de weg naar de hersens gevonden. In het limbische systeem, verantwoordelijk voor de emoties, veroorzaakt het een euforisch zelfverzekerd gevoel. In de hypothalamus, thermostaat van het lichaam, zorgt het voor een verhoogde lichaamstemperatuur. In andere gebieden van de hersens veroorzaakt het een verhoogde aanwezigheid van adrenaline, wat alle vermoeidheid doet smelten, je hart sneller doet slaan dan de muziekbeat en je het kenmerkende uiterlijk van gigantische doppen bezorgt.

Vervolgens neemt de spieractiviteit toe en beginnen de welbekende repetitieve handelingen: malende kaken, likkende lippen, schuddende hoofden, stampende benen en knijpende handen. Deze van een afstand bezien vaak enorm geestige, maar door de belijder als noodzakelijk genot ervaren handelingen nemen toe naarmate meer XTC is ingenomen.

Downs

Na de enorme toename van serotonine in bepaalde delen van je hersens, volgt er noodzakelijkerwijs een tekort. Aan de ene kant is de vraag nog verhoogd en de drempel dus hoger dan normaal, aan de andere kant is de voorraad uitgeput: het ultieme recept voor depressiviteit. Je hersens kunnen het normale niveau van geluk niet meer zelfstandig bereiken. Op den duur vinden vraag en aanbod op de serotonine-markt elkaar wel weer, maar bij veelvuldig gebruik van XTC komen deze twee waardes steeds verder uit elkaar te liggen en wordt men ‘immuun’. Steeds meer pilletjes zijn dan nodig om hetzelfde effect te bereiken. Bovendien ontstaat er in het dagelijks leven een tekort aan serotonine.

Tijdens een XTC-trip is oververhitting het grootste directe gevaar (als je niet toevallig een zwak hart hebt, want dan wil een acute hartstilstand ook nog wel eens voorkomen). Een gevolg van het wilde dansen, de verhitte menigtes en de lichaamseigen thermostaat die wat hoger staat. Vandaar dat alle vrolijkerds vriendelijk met hun flesje water staan te zwaaien. Iets minder bekend is echter dat excessieve vochtopname ook bijzonder gevaarlijk is. Als je maar liters weg blijft werken kunnen je hersens letterlijk vollopen met water. XTC zorgt er namelijk ook voor dat er een grote hoeveelheid vasopressine wordt afgescheiden, een hormoon dat je plaswensen onderdrukt. Oftewel, je voelt niet dat je blaas propvol zit en hebt geen boodschap aan een toiletbezoek. Het exces aan water verplaatst zich uiteindelijk naar boven, alwaar er hersenoedeem ontstaat: je hersens zwellen zo op dat alle zenuwcellen verdrukt worden. Een coma en in elk geval (zware) hersenschade kunnen het gevolg zijn.

Op de lange termijn treedt er degeneratie van zenuwcellen op. De overbelaste serotonine-neuronen functioneren niet meer en dat heeft behoorlijk nadelige gevolgen voor allerlei cognitieve functies. Je geheugen gaat eraan, je concentratievermogen idem, en je kan depressies, angstaanvallen en psychoses ontwikkelen. Over de exacte nadelige effecten van XTC bestaan nog behoorlijk wat vragen, maar vast staat dat dit chemisch geïnduceerde geluk een hoop neurologische ellende met zich meebrengt.

Mocht je overigens van plan zijn je depressieve Prozac-slikkende achteroom een pleziertje te willen doen door wat XTC in z’n voedsel te verwerken: bespaar jezelf en hem de teleurstelling. Prozac verslaat XTC namelijk als het aankomt op het binden aan de serotonine-transporters, en voorkomt zo de meeste effecten. Ondanks de pogingen in de psychiatrie in de jaren zeventig, is XTC niet geschikt bevonden als antidepressivum. Voor wat duurzamer geluk kunt u dus beter aan de Prozac.

Brankele Frank

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5