Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: een bijzondere kunstenaar die zijn uiterste best doet voor doelloze acties: maximale inspanning, minimaal resultaat" /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: een bijzondere kunstenaar die zijn uiterste best doet voor doelloze acties: maximale inspanning, minimaal resultaat" />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Francis Alÿs

Beeld Roos Euwe
Mail

Schepje voor schepje, millimeter voor millimeter; als je wilt kun je een berg verschuiven. Letterlijk. De kunstenaar Francis Alÿs zocht in Peru, dat aan het begin van dit millenium sociaal-economisch diep in de put zat, vijfhonderd vrijwilligers die hem wilden helpen met het verplaatsen van een behoorlijke duin. Scheppend en zwetend in de zon en het stof verzetten de vrijwilligers flink wat werk. Op de video die ervan gemaakt is doen de beelden soms bijbels aan. Uiteindelijk is de duin tien centimeter verplaatst, een verschil dat vrijwel niemand zal opmerken.

Cuando la fe mueve montañas / When faith moves mountains heet het werk, waarmee Alÿs lijkt te willen vertellen dat de wereld dan wel absurd is, maar dat een mens toch in staat is om iets te doen. Ook al lijkt dat misschien betekenisloos.


Cuanda la fe mueve montañas. Lima, 2002. Privécollectie Francis Alÿs. Video still

Een ander opvallend project was Paradox of Praxis, een wandeling in Mexico-stad waarin Alÿs een groot blok ijs voor zich uitduwt. Na negeneneenhalf uur is er alleen nog een plasje water over. De video die Alÿs ervan maakte, als enige bewijs van zijn wandeling, duurt bijna vijf minuten. Sometimes making something leads to nothing is de ondertitel, om de vluchtigheid van zijn actie nog eens te benadrukken. Is dat dan het enige?


Paradox of praxis. Mexico City, 1997. Privécollectie Francis Alÿs. Foto: Enrique Huerta

‘Maximale inspanning, minimaal resultaat’, een Zuid-Amerikaans motto dat niet alleen op de duinverplaatsing slaat maar zeker ook op de sociaal-economische toestand waar Peru zich in 2002 in bevond. Het illustreert de subtiele manier waarop in het werk van Alÿs vaak meer betekenis zit dan op het eerste gezicht lijkt. Wonderlijk bij het zien van de video is bovendien dat de - toch vrij bizarre - verschijning van een man met een blok ijs weinig verbazing oogst bij de Mexicanen. Het leven en de drukte in Mexico-stad en Alÿs die daar gestaag doorheen schuift, relativeert het individu en zijn streven naar grootse acties tot een mens die ook maar probeert.

Alÿs is geen kluizenaar-achtige kunstenaar die alleen in een studio zijn eigen ideeën verwezenlijkt. Zijn werken bevinden zich altijd in de wereld, of in verhouding tot de wereld. Als Antwerpenaar die ruim vijfentwintig jaar geleden naar Mexico-stad verhuiste, maakt Alÿs (1959) ook boeiende, politieke werken over zijn positie van vreemdeling, over immigratie en landsgrenzen. In The Green Line (Jeruzalem, 2004) liep hij rustig en vastberaden met een lekkend potje groene verf over de lijn die in 1949 was besloten als grens tussen Jordaans en Israëlisch gebied. Een subtiele manier om de partijen te wijzen op de afspraken die ooit zijn gemaakt maar al snel werden genegeerd. Toen Alÿs in 2007 werd uitgenodigd voor een tentoonstelling in de VS stak hij niet gemakkelijk de grens over, maar nam een flinke omweg via Australië, China, Rusland, Alaska en Canada, als commentaar op de problemen waar Mexicanen die naar de VS willen tegenaan lopen.

Het werk van Alÿs bevat altijd meerdere lagen. Speels en serieus, niet ingewikkeld en niet alledaags, en soms doelloos, maar nooit betekenisloos.

Op de website van Francis Alÿs zijn veel video’s te zien en gratis te downloaden.
http://francisalys.com

Van 9 oktober t/m 30 januari is de tentoonstelling Francis Alÿs: A story of deception te zien in Wiels, Brussel.
http://www.wiels.org


Roos Euwe

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons