Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: een prachtige en gruwelijke film over ons voedsel." /> Hier verschijnt elke dag een tip van een Hardhoofd-redactielid. Vandaag: een prachtige en gruwelijke film over ons voedsel." />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Unser täglich Brot

Journalistiek Hiske Versprille
Mail

Hier komt ons eten vandaan: Er zijn ontelbare komkommers in ontelbare electronisch bestuurde komkommerkassen. Er zijn onoverzienbare velden graan. In afgesloten ruimtes, witsteriel als operatiekamers, komen kuikens uit hun ei terwijl ze met zorg worden gemonitord. Een enorme slang zuigt zalmen uit het water en maakt ze in een oogwenk schoon. Er is een big, er zijn miljoenen biggen, die door het volgende proces gaan: van varkenssperma en varkensei tot varken en van varken tot dood, schoon vlees. Een machine (en wie bedenkt die dingen? Wie maakt ze?) schudt in vijftien seconden alle olijven uit een boom, en dan uit een heel landschap vol olijfbomen. Ondergronds wroeten tractors zout uit kathedralen van mijnen. Je kunt het je niet voorstellen, maar zo gaat het wel. Kijk maar. Luister.

Unser täglich Brot (Our Daily Bread) is een prachtige en met prijzen overladen documentaire uit 2005, gemaakt door Nikolaus Geyrhalter. De film laat ons kennis maken met de geautomatiseerde landbouw, het systeem dat maakt dat we elke dag eten wat we eten. Geloof jij nog in de vrolijke, trotse boeren uit de Allerhande of Boer zoekt Vrouw? Welkom in de wereld van computergestuurde sproei-installaties, appelsorteermachines, eindeloze rijen karkassen, en science fiction-achtige productiemonsters op gigantische akkers. Deze film laat zien hoe de moderne voedselindustrie werkt. Geyrhalter laat enkel de beelden en geluiden het verhaal vertellen; er zijn geen dialogen, er is geen informatie of commentaar, geen muziek. Alleen die ritmische en overweldigende hydraulische adem van de efficiëntie; de almacht van de technologie, het zoemen en kloppen van de lopende banden en machines. Alleen het getok van de kippen en het hartverscheurend schreeuwen van de varkens klinkt luider.

Er zijn ook mensen te zien in de film: Ze stoppen kroppen sla in dozen. Ze drukken op een knop. Met een machine knippen ze de snavel van kuikentjes af. Ze steken asperges. Ze steken hun hand in een zeug om haar te bevruchten. Dan is het pauze. Eindelijk schaften, de week is weer doormidden, ze drinken koffie en pakjes vruchtensap en halen hun boterhammen uit plastic zakjes. Sommigen kijken televisie, anderen picknicken op de akker en praten wat. En dan werken ze weer verder. De lunch- scènes zijn een prachtige, subtiele manier om te laten zien voor wie al dit logistiek geweld nu uiteindelijk allemaal bedoeld is. Maar afgezien van deze spaarzame momenten spelen de mensen geen hoofdrol in de film: net als de dieren en gewassen lijken ze ondergeschikt aan het enorme productiesysteem, radertjes in deze gigantische, genadeloos doorstomende machine. En het moet gezegd worden; niet eens goede radertjes. Klein en kwetsbaar komen ze over naast die ijzeren monsters, hoewel ze zich waar mogelijk hebben aangepast met hun uniformen, hygiënische sprays, oorbescherming en helmen. Ze staan ergens aan de productielijn, en doen het werk waarvoor nog geen machines zijn verzonnen. Elk denkbare stukje individualiteit vertraagt het proces in deze koude, industriële, über-efficiënte omgeving.

Het is een ongemakkelijk gevoel. Soms bekijk ik de machines met oprecht ontzag, een onverholen trots gevoel om de oneindige mogelijkheden die wij als mensen hebben, onze inventiviteit en organisatie. Soms voel ik walging door de verschrikkelijke ongevoeligheid, want ik zie alleen het systeem en hoe doorberekend het is, hoe het de kosten laag houdt ten koste van alles. De hoofdrol in deze film is voor de logistiek, het Systeem Met Een Hoofdletter, waar we allemaal door kunnen leven zoals we leven.

En zo gaat het door. De hele dag. Elke dag. Dit is ons eten, dit gebeurt ook nu. Die machines zijn ook nu aan het werk. Het ritme van de lopende banden, de oneindige stroom kuikens en koeien, de ontelbare kroppen sla, de rijen en rijen paprika’s, de vrachtwagens met varkens, het ritme van onze voedselproductie, ze slaat en rammelt, bonkt en klopt, sorteert, pakt in, slorpt op, verwerkt en spuugt uit. Dat kopen we, koken we, eten we op.

Unser täglich Brot is in zijn geheel te vinden op Youtube, en te huur bij de videotheek. Maar deze film schreeuwt in al zijn kille, nare pracht om het grootst mogelijke doek. Gaat dat zien.


Hiske Versprille

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons