Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" /> Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Kramp

Artikel Brankele Frank
Mail

Brankele onderzoekt de verscheidene fenomenen die ons als mensen beroeren. Deze week: hoe komt het dat je kuit soms zo strak staat als een gabber op een raveparty?

Kramp

Als een gluiperige slang sluipt het langzaam glijdend door je ledematen naar het punt van aanval. Je voelt de kop opsteken maar blijft nog even in de waan dat het slechts een vergankelijke rilling betreft. Niets is minder waar – binnen luttele seconden verandert je lichaam in een sadomasochistische machine die zichzelf pijnigt alsof haar eigen leven ervan afhangt. De paniekerige greep naar de plek des onheils maakt het geheel niet minder stuiptrekkerig. Nu de bliksem is ingeslagen rest ons niets anders dan het gemartelde stuk vlees door de handen van de tijd tot ontspanning te laten kneden. En juist dan, wanneer de kalmte lijkt te zijn wedergekeerd, zal het minste of geringste verroeren je onverbiddelijk terugwerpen in het verstrengelende web der spiercontracties.

Kramp is een onwillekeurige, plotselinge en aanhoudend pijnlijke spiersamentrekking. In gezonde mensen zijn er verschillende oorzaken van, maar het kan ook een symptoom of complicatie van een ziekte zijn. Vooral tijdens of na intensieve sportbeoefening zijn spieren geneigd in een kramp te schieten. Mensen van middelbare of oudere leeftijd kunnen al kramp krijgen na lichte inspanning of in rust. De nachtelijke spierkrampen die menigeen uit zijn zalige dromen of gepassioneerde voor-slaap haalt, zijn meestal beperkt tot de spieren van de kuiten en voeten.

File in de filamenten

Normaal gesproken zijn de verschillende vezels in een spier afwisselend actief. Wanneer de ene zich spant, ontspant de ander zich, zodat een goede balans in de spierkracht bereikt kan worden en er langdurig gepresteerd kan worden. Bij kramp spannen vele vezels zich plots tegelijk. Spieren zijn in principe zo sterk dat ze zichzelf van de botten af kunnen scheuren. Dit gebeurt normaal gesproken niet omdat de kracht die een spier uitoefent tot in de puntjes wordt gecontroleerd. Een spiervezel bestaat uit enkele onderdelen, filamenten, die elkaar vasthouden en als rupsjes langs elkaar kruipen om de spier langer (ontspanning) of korter (spanning) te maken. Om een contractie plaats te laten vinden moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo moeten de juiste hoeveelheden stoffen aanwezig zijn in het bloed en het spierweefsel om de filamenten langs elkaar te laten glijden.

Wanneer er een tekort aan zuurstof, magnesium, kalium, calcium, zout (natriumchloride) of suiker (glucose) in je bloed is, wordt de spierspanning beïnvloed. Al deze stoffen spelen een rol bij de regulatie van contracties. De afzonderlijke spiervezels kunnen bijvoorbeeld niet meer ontspannen, omdat de filamenten niet van elkaar afgehaald kunnen worden, wat kan resulteren in een continue spanning: kramp. Het tekort van bovenstaande stoffen in het bloed kan verscheidene oorzaken hebben, waaronder uiteraard een gebrekkig dieet.

Verstoring in de verhouding van deze stoffen kan ook het gevolg zijn van overmatig vochtverlies door bijvoorbeeld zweten. Uitdroging is een belangrijke krampveroorzaker; de concentratie van stoffen in het bloed is afhankelijk van de hoeveelheid vloeistof waar ze zich in bevinden. Hoe minder water, hoe hoger de concentratie van de stof. Als je te weinig drinkt kan het gebeuren dat bijvoorbeeld calcium in de spiervezel aan de filamenten gebonden blijft, terwijl het na de spiercontractie eigenlijk terug zou moeten gaan naar het omringende weefsel. Omdat de concentratie calcium in dat weefsel echter hoger geworden is door de verminderde hoeveelheid water, vindt die overgang niet plaats. Het calcium blijft zo voortdurend gebonden aan de spierfilamenten, wat ervoor zorgt dat de spier zich niet meer kan ontspannen, met krampachtige resultaten als gevolg. Iets dergelijks gebeurt ook bij overmatige lichaamsbeoefening, wanneer zich melkzuur (spierpijn) in de spieren ophoopt.

Springen tegen kramp

Kramp kan ook veroorzaakt worden door grote temperatuurverschillen, vermoeidheid of een onvoldoende toevoer van bloed (en haar bestanddelen) naar de spieren. Dit laatste kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens het eten, wanneer het bloed voornamelijk naar je spijsverteringsstelsel en niet naar je spieren gaat. Een goede reden om niet meteen na het eten je beste beentje voor te zetten bij die inspannende curling-training dus.

Aangezien de motorneuronen - de zenuwen die je spieren aansturen – tijdens kramp overuren maken en maar blijven vuren, is het belangrijk deze cyclus te doorbreken. Het is daarom aan te raden de spier met een verantwoordelijke hoeveelheid mankracht te stretchen. Zo worden er weer signalen teruggestuurd naar de hersenen die de activiteit van de motorische neuronen kunnen indammen. Wanneer je vlak voor de verlenging allemaal voetballers hun uitgeputte benen omhoog ziet steken, wordt dus getracht de spiervezels weer in hun normale activiteitenpatroon te laten functioneren. Wellicht kunnen mislukte spelers zich nog troosten met de wetenschap dat er dan tenminste nog íets in schiet. Als de ergste kramp voorbij is, kan massage helpen de doorbloeding te verbeteren en de rust in de spier weer te herstellen.

In het algemeen geldt dat men ter krampvoorkoming de spieren voor en na inspanning moet rekken. Het soepeler worden van de spieren zorgt er dan voor dat ze minder snel spontaan samentrekken. Bovendien moet er uiteraard veel gedronken worden en kunnen cafeïne en nicotine beter vermeden worden. Dan wens ik u nu krampachtig een goede nachtrust.


Brankele Frank

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft.

Actueel Maarten Buser
Beeld Pirmin Rengers
Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999.

Columns & Commentaar Iduna Paalman
Beeld Daphne Prochowski
Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid.

Best of 2018 Yentl van Stokkum
Beeld Ka-Tjun Hau
De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij.

Best of 2018 Koen Schouwenburg
Beeld Merlijn van Bijsterveld
Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij.

Actueel Hard talk-redactie

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal.

Best of 2018 Selin Kuscu
Beeld Marijn van der Leeuw
Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij.

Best of 2018 Wiard van der Kooij
Beeld Friso Blankevoort
Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.'

Actueel Mathijs Hoogenboom
Beeld Chloé Pérès-Labourdette
Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som.

Actueel Redactie
Beeld Friso Blankevoort
Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt.

Actueel Lot Veelenturf
Beeld Evelien Cambré

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een artistieke en journalistieke vrijhaven voor jong talent en experiment. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Helemaal gratis. We kunnen dit niet blijven doen zonder jouw hulp. Als je ons steunt, dan sturen we je als dank de interessantste Hard//hoofd-kunstwerken toe. Word kunstverzamelaar en help Hard//hoofd het volgende decennium door.

Steun ons