De eigenzinnige kunstenaar Yves Klein wilde in het niets springen." /> De eigenzinnige kunstenaar Yves Klein wilde in het niets springen." />
nieuwsbrief
menu Asset 14

Languit

Elke dag verschijnt op Hardhoofd het fameuze woord van de dag. Bij één van deze woorden zoekt Mila elke maand een passend beeld uit de kunstgeschiedenis.
Deze keer de eigenzinnige kunstenaar Yves Klein, die immateriële zaken zichtbaar trachtte te maken.

Mail


Yves Klein, Saut dans le Vide (De mens in de ruimte. De schilder van de ruimte stort zich in de leegte), 1960. Foto: Harry Shunk

In de fotomontage “Sprong in de Leegte” onderzoekt Yves Klein (1928-1962) het niets. Le vide noemde hij dat niets; voor hem was deze leegte een andere realiteit, vrij van vorm en materie en onzichtbaar, maar met daarbinnen een constante beweging van energie. Klein wilde in die wereld stappen, of in dit geval vallen. Hij wilde in alle vrijheid vliegen, opgaan in le vide, verlost van ieder gewicht. Ook in veel van zijn andere werk wil Klein het immateriële zichtbaar maken.

Hoe kwam deze fotomontage tot stand? Er werden van twee situaties foto’s gemaakt; eerst van de lege straat, op de fietser na, en vervolgens van Klein die zich van een muur af liet vallen en op een stapel matrassen landde. Vervolgens werden deze twee beelden samengesmolten en werd deze illusie geschept.

Behalve dat hij veelzijdig kunstenaar was, was Klein ook judoka. Hij had zelfs de zwarte band! Hij woonde meer dan een jaar in Japan om judo te beoefenen en zich in Zen-filosofie te verdiepen. Ook schreef hij na zijn terugkeer in Frankrijk een judohandleiding en gaf hij judoles. Zijn judoschool bevindt zich aan de overkant van de straat op de foto. De leegte waar het Klein om te doen is verbonden met judo (als de sport van het vliegen), met de oosterse Zen-filosofie die hij beoefende en met meditatie. Over judo zei Klein: “Judo is in fact the discovery of the body of a spiritual space.” En door deze spirituele ruimte was hij zo gefascineerd.

Klein is vooral bekend om zijn ultramarijnblauwe schilderijen en beelden. In 1957 kreeg hij patent op ‘zijn’ kleur, het zogenaamde IKB (International Klein Blue). Hij maakte monochromen, schilderijen bestaande uit één kleur. Naast blauw gebruikte hij ook veel goud en roze. Toen hij voor het eerst zijn monochromen tentoonstelde, kreeg Klein een hoop kritiek. Er zou toch minstens een andere kleur of een lijn toegevoegd moeten worden, werd er gezegd, want dit is wel heel makkelijk. Maar Klein hield vast aan zijn idee dat kleur op zichzelf energie is en een enorm effect kan hebben op de toeschouwer. Met name zijn specifieke blauw, dat de kleur is van de hemel en de zee, de verre verte. Overigens kon de Russische astronaut Joeri Gagarin in 1961 bevestigen dat de aarde er vanuit de ruimte gezien als een diepblauwe bal uitzag. Klein liet tijdens een tentoonstelling in Milaan in 1957 elf blauwe monochromen zien die hij elk een andere prijs gaf. En de kopers betaalden die verschillende prijzen, omdat ze allemaal individueel verschillende ervaringen hadden.

Klein deed verder performances met naakte vrouwen door ze met INK-verf in te smeren en ze vervolgens op zijn aanwijzingen tegen het linnen te laten drukken, met als resultaat abstracte afdrukken van hun lichaam. Dit onder begeleiding van een orkest dat zijn monotone symfonie speelde, een stuk dat bestond uit één noot die 20 minuten werd aangehouden gevolgd door 20 minuten stilte. De figuren op het linnen lijken vaak te zweven (als ‘luchtmensen’), het verlangen naar gewichtsloosheid, bevrijding van ballast en daarmee psychische en spirituele vrijheid komt hier dus weer terug.

Ook nu nog, in dit digitale tijdperk, blijft Kleins fotomontage indrukwekkend. Op zijn 34-jarige leeftijd overleed Yves Klein aan een hartaanval, nadat hij er al eerder twee overleefde.

Mila

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5