Hier verschijnt elke dag een totaal subjectieve tip van een Hardhoofd-redactielid. Ze raden je aan om iets te eten, te lezen, te voelen, te luisteren, te betasten of te zien. Volg ze op en word weer gelukkig, zoals vroeger. Vandaag: de ideale intellectuele gadget." /> Hier verschijnt elke dag een totaal subjectieve tip van een Hardhoofd-redactielid. Ze raden je aan om iets te eten, te lezen, te voelen, te luisteren, te betasten of te zien. Volg ze op en word weer gelukkig, zoals vroeger. Vandaag: de ideale intellectuele gadget." />
nieuwsbrief
menu Asset 14

De ondraaglijke lichtheid van het bestaan

Ondraaglijk

Mail

Es muss sein: De ondraaglijke lichtheid van het bestaan keert onvermijdelijk terug in mijn leven. Als ik in de kroeg in een vlaag van literaire pretenties naar het lievelingsboek van een meisje vraag, dan noemen ze meestal het werk van de Tsjech Milan Kundera. Het lijkt wel het moderne handvest van jonge vrouwen. Bovendien sprak ik onlangs iemand die het prees als het boek dat hem had genezen van zijn gebroken hart. Het staat vast: Om mee te kunnen praten moet je weten wie Tomaz is, wat hij deed in de Praagse lente, waar Nietzsche het over had met zijn eternal recurrence en waarom Tereza altijd op zoek is naar iets hogers.

Het is een goed geschreven boek, met forse thema’s en interessante personages, maar dat verklaart nog niet waarom juist dit boek zo populair is geworden. De kracht zit voornamelijk in de archetypes. Het personage van Tereza heeft een herkenbare onzekerheid, maar heeft tegelijkertijd een heleboel om tegenop te kijken. Door haar streven naar “iets hogers” komt ze terecht tussen de intellectuelen van de Praagse lente. Ze brengt de tijd door met fotograferen en wordt bijna gekweld door haar liefde voor Tomaz. Tegelijk gaat haar Tomaz juist licht door het leven. Doordat hij seks en liefde vaak los van elkaar ziet, houdt hij er verschillende vrouwen op na. Tereza is daarom voor hem eerst een last, maar geleidelijk sluit hij haar in de armen en is zij ondanks de seks met andere vrouwen zijn enige liefde. Tomaz is onbereikbaar en tegelijk heel trouw. De charme deed Carice van Houten in Zomergasten ook zwijmelen, toen ze afgelopen zomer een fragment liet zien waarin Tomaz Tereza in de armen sluit en fluistert dat alles goed komt. Tomaz is de ideale man die altijd ver weg is en Tereza de diepzinnige getormenteerde vrouw.

Het centrale thema uit het boek is de irrelevantie van het leven. Einmal ist keinmal. Waar Nietzsche zegt dat al het leven en alle gebeurtenissen zich al een keer voltrokken hebben en eeuwig door zullen gaan, zegt Kundera dat wij slechts een keer leven. En wat een keer gebeurt had net zo goed niet kunnen gebeuren. Alles gebeurt één keer en daarna nooit meer. Dus waar alle gebeurtenissen voor Nietzsche een ongekende zwaarte hebben, is alles voor Kundera juist ondraaglijk licht.

Het zijn de sterke archetypes en de ongekend ambitieuze thematiek die het boek zo populair maken. Dramatiek in tijden van welvaart en veiligheid. Hoewel veel mensen het boek tot hun favorieten rekenen, stemt het niet vrolijk. Tomaz en Tereza zijn paradoxale mensen die juist zwaar leven door al die ondraaglijke lichtheid. De ondraaglijke lichtheid van het bestaan is smaakvol en vlot. Een intellectuele harddrug waar je niet vrolijk van wordt, maar wat nou eenmaal onmisbaar is als je in de kroeg de blits wilt maken.

Tim

Steun ons en word kunstverzamelaar

Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door.

Steun ons
het laatste
Essay: Je bent pas weg als je niet reageert 2

Je bent pas weg als je niet reageert

Moderne communicatie komt met allerhande sociale ongemakken en twijfels. Maarten Buser over nabijheid en afstand en wat Kanye West hiermee te maken heeft. Lees meer

Column: Glitterachtig afscheid

Glitterachtig afscheid

Oud en nieuw doet Iduna Paalman altijd aan glitters en aan afscheid denken. Door die ene oudjaarsavond van 1999. Lees meer

Gedicht: Heilig is de tong waar de waarheid op ligt


Heilig is de tong waar de waarheid op ligt

Yentl van Stokkum brengt in het kader van de Fakeweek een ode aan de tong, die ieder woord kan omkeren tot het klinkt als de waarheid. Lees meer

De noodzaak van het nietsdoen

De noodzaak van het nietsdoen

Koen Schouwenburg schrijft over het schemergebied tussen luieren voor de lol en luieren omdat je niet anders kunt. Proust, Kabouterland, Ottessa Moshfegh en Louis-Ferdinand Céline staan hem bij. Lees meer

Hard//talk: Het beste van 2018

Het beste van 2018

Hard//hoofd zet de tien beste hard//talks van 2018 op een rij. Lees meer

Donkere materie

Marijn van der Leeuw maakte foto's en Selin Kuscu gebruikte die als uitgangspunt voor een kort verhaal. Lees meer

Biechtweek: Kutmus

Kutmus

Als mensen je niet de kans geven om je diepste gevoelens aan hen op te biechten, kun je altijd nog te biecht gaan bij mussen. Een kort verhaal van Wiard van der Kooij. Lees meer

Mag ik even de aandacht

Mag ik even de aandacht?

'Als we onze gestolen momenten willen terugeisen, moeten we eerst erkennen dat de huidige digitale middelen onze vrijheid niet vergroten, maar inperken.' Lees meer

Filmtrialoog: The Disciples – een straatopera

The Disciples – een straatopera

'Een opera maken met twintig daklozen is vragen om problemen.' Onze redacteuren namen de proef op de som. Lees meer

Messy shit 3

Messy shit

Lot Veelenturf veranderde hun naam en begon daarmee een zoektocht naar hun nieuwe stem. De acceptatie van hun flexibele genderidentiteit vereist ook een onbevooroordeeld luisteren van hen omgeving, aan wie Lot zich opnieuw voorstelt. Lees meer

Essay: ‘Dank voor jullie inzet!'

‘Dank voor jullie inzet!'

Mensen willen het liefst werk doen dat in een positieve zin bijdraagt aan het leven van anderen. Maar is dit wel een haalbaar ideaal? Lees meer

 1

Kerstbezoek voor Gavin Marley

Gavin en Susan lopen elkaar jaren na hun middelbareschooltijd weer tegen het lijf. Gavin, die inmiddels steenrijk is, nodigt de dakloze Susan bij hem thuis uit. Lees meer

Gedachtes over het imposter​syndroom

Gedachtes over het imposter​syndroom

Het jaar is bijna voorbij en daarom zet Hard//hoofd de beste stukken van 2018 nog één keer in de schijnwerpers.   Slimme, competente mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hun succes niet verdienen. Het komt zo vaak voor dat er een term voor bestaat: het impostersyndroom. In het kader van de Fakeweek een persoonlijke... Lees meer

Tip: Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

Neem je beste vriend(in) mee naar een kerstdiner

In deze laatste tip van 2018 geeft Emma Stomp op de valreep een onmisbaar advies voor de feestdagen. Lees meer

Mentale maandag: kerst 1

All I Want for Christmas

Mentale gezondheid is belangrijk, maar we praten er weinig over. Daarom gidst Nastia Cistakova je in deze tweewekelijkse beeldcolumn langs de taboes, onhandige vragen en ongemakkelijke antwoorden over psychische problemen. Nastia weet hoe het voelt als het er in dat prachtige hoofd van je soms net wat anders aan toegaat dan ‘normaal’, en ze illustreert herkenbare... Lees meer

Willen wonen in een kerstetalage

Willen wonen in een kerstetalage

Ieder jaar met kerst willen we heel veel spullen kopen. Het zijn rekwisieten voor wanneer we ons even de protagonist in een kerstverhaal willen wanen. Maar doen we dit eigenlijk niet het hele jaar? Lees meer

Alles vijf sterren: Amstelveen, een kroeg en klassieke muziek 1

Stoofvlees, heiligen en de liefde

Deze week spraken drie hard//hoofd-redactieleden hun kersttip voor je in. Van stoofvlees, via Nick Cave, naar oude liefde. Lees meer

De komma in mijn komedie

De komma in mijn komedie

'Roken is niks anders dan spelen met de dood', iedereen weet dat het een slecht idee is, maar toch beginnen mensen eraan. Koen Schouwenburg schrijft over de absurditeit van een verslaving en hoe daarmee om te gaan. Lees meer

Hard//talk: Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

Sociaal ondernemers: stop met vliegen afvangen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Sociaal ondernemen is de beste keuzes maken in een imperfecte wereld. Stop daarom met elkaar afvallen, vorm samen een front, en focus op de positive impact van duurzame innovatie, betoogt Dylan Meert. Het wordt tijd dat duurzame, eerlijke en sociale initiatieven ophouden met elkaars... Lees meer

Column: Skaten is overleven

Olympisch gezien

Iduna Paalman wil nét naar bed gaan als haar broertje belt. Met gewéldig nieuws. Lees meer

Steun ons en word kunstverzamelaar
Hardhoofd vecht voor de vrijheid van jonge makers om te kunnen maken wat ze willen. Word nu kunstverzamelaar en ontvang de interessantste Hard//hoofd kunstwerken.

Steun ons vanaf €5